Supermarkten verkopen overlevingspakketten, een wapenbeurs in Brussel leert kinderen met wapens ‘spelen’, jongeren worden uitgenodigd in het leger te dienen, scholen krijgen extra middelen voor het organiseren van een kadettenopleiding...

Ondertussen werkt defensieminister Francken aan een nieuwe veiligheidscodex, die hij voor het jaareinde voorlegt aan het parlement.

Naast vredestijd en oorlogstijd, komt er een nieuwe ‘militaire crisistijd’, een toestand van ernstige verstoring van de openbare orde, of een manifeste bedreiging van de nationale of internationale veiligheid. De koning (regering) beslist of er een militaire crisistijd wordt uitgeroepen. Wat een ernstige verstoring van de publieke orde heet, kan naar eigen goeddunken worden ingevuld.

Het uitroepen van die crisistijd is niet de taak van de regering, maar de bevoegdheid van het parlement.

In de militaire crisistijd kan de krijgsmacht het gebruik van snelwegen en spoorlijnen opeisen, logistieke middelen, strategische industrie, medische voorraden en databanken vorderen en bepaalde profielen, zoals IT’ers, ingenieurs en zorgpersoneel, opvorderen. Wie weigert, riskeert een celstraf tot twee jaar en boetes tot € 40.000.

Daarnaast geeft nieuwe codex militairen in eigen land de bevoegdheid om identiteitscontrole, fouillering en aanhoudingen te doen. In een democratie is een strikte scheiding tussen leger en politie essentieel, om te voorkomen dat de staat militaire macht tegen de eigen bevolking inzet.

Ook zonder deze codex staat de vrije meningsuiting onder druk. Wie militaire investeringen in vraag stelt, klimaatactivist is, protesteert tegen de genocide in Palestina, komt terecht op de lijst van terroristen (OCAD).

Het kritische middenveld ziet zijn subsidies geschrapt, in een poging om hen het zwijgen op te leggen.

Wie de democratie ondermijnt, bereidt de oorlog voor.

Vrede en democratie zijn twee zijden van dezelfde medaille. Democratie staat voor een samenleving waar je van mening mag verschillen, zonder dat de ander je de kop in slaat, zonder dat je van je vrijheid wordt beroofd of je subsidies verliest.

Democratie is verankerd in de universele verklaring van de rechten van de mens, vrijheid, gelijkheid, broederlijkheid.

Democratie is een werkwoord en betekent: je elke dag weer inleven in de gelijkwaardigheid van de ander, ongeacht zijn ras, godsdienst, cultuur, geaardheid…

Diezelfde inleving is trouwens ook de inzet van de diplomatie. Een democratische samenleving lost conflicten tussen landen op, door te praten en onderlinge akkoorden te sluiten.

Oorlog is het falen van de democratie. Oorlog is niet gebaseerd op gelijkheid en waardigheid, maar gebaseerd op de macht van de sterkste.

We moeten opnieuw investeren in vredesopvoeding, kennis, vaardigheden en houdingen

aanleren, om conflicten geweldloos op te lossen.

Vredesopvoeding moet opnieuw meer ruimte krijgen in de hele samenleving, in het onderwijs, maar ook in het bedrijfs- en verenigingsleven, bij strafuitvoering…

Burgers hebben het recht om te kiezen voor het statuut van gewetensbezwaarde en op morele, ethische of religieuze grond taken te weigeren, zoals dienen in het leger of het dragen van wapens.

Vandaag kunnen jongeren intekenen op een betaald tussenjaar bij Defensie. Jongeren moeten ook kunnen kiezen voor een betaald tussenjaar in een maatschappelijk project.

Mieke Vogels