Tender Loving Care - bespreking Kris Merckx

​In februari kocht ik het boek Tender Loving Care, waarin Emmanuella Van Paemel haar tocht – in vele gevallen lijdensweg – beschrijft in vier verschillende ziekenhuizen (drie in Antwerpen en een in Gent). Weinigen beleven wat zij meemaakte. 10 jaar geleden baarmoederhalskanker en dan vanaf 2011 een ernstige, weinig bekende spierziekte, zware longontsteking en vervolgens nog twee kankers (keel, borst). Gevolg: in totaal elf maanden hospitalisaties. Waarin ze positieve ervaringen meemaakte met gezondheidswerkers, maar ook veel negatieve zoals gebrek aan empathie, misprijzen, brutale communicatie, onkunde. Die laatste ervaringen vat ze samen onder de noemer deshumanisering (ontmenselijking) van het ziekenhuiswezen. Ze beschrijft in dit boek hoe ze zich daartegen verzette. Dat alles in een straffe en soms ironische taal, vaak met litteraire allures. Dat haar nicht, de schrijfster, Monika van Paemel aan de eindredactie meewerkte zit daar allicht voor wat tussen. 

Maatschappelijk probleem

Monika van Paemel zegt dat dit ‘document humain’ verplichte lectuur zou moeten zijn voor al wie de zieke mens bijstaat. Ik zou zeggen, op de eerste plaats voor de ziekenhuismanagers. Die sturen ons na een ziekenhuisverblijf wel een elektronische tevredenheidsenquête, maar dit verhaal van een patiënte die bijna een jaar in ziekenhuizen verbleef kan hen in een klap zoveel meer leren. 
Ook over de oorzaken van al die beschreven pijnlijke toestanden zoals besparingen op personeel, vooropstellen van geldgewin, niet luisteren naar de mondige patiënt en familie die op de internetzee ook nuttige dingen kunnen vinden, controle van 'doorstroomtijden bij raadplegingen. 
Het is goed dat Emmanuelle bij haar aanklachten niet zozeer de individuën viseert. Zij stelt dat ze ook maar slachtoffer van een maatschappij die al lang het noorden kwijt is zijn. Het gaat niet over enkelingen, het gaat hier over een maatschappelijk probleem en nog geen kleintje ook.

 

Veerkracht

Toen ik het boek kocht dacht ik het cadeau te doen aan een vriendin die sinds een jaar vecht tegen kanker en me ook regelmatig vertelde over brute aanpak en foute behandelingen in het ziekenhuis. Ik gaf het toch maar niet en zei haar waarom: “Finaal loopt het verhaal slecht af met het overlijden van Emmanuelle in september 2015 en dat kan je nu wellicht wel missen”. Maar onlangs vroeg ze mij of ik dat boek nog had. Ik las het eerst toch nog eens zelf, ook al met drie recente verblijven in het ziekenhuis in mijn achterhoofd – weliswaar korte en dus niet te vergelijken met de langdurige van mensen met slepende ziekten. Na lezing ben ik overtuigd dat dit boek ook aan mensen met zulke ziekten moed en inspiratie geeft, want Emmanuelle was met haar veerkracht en assertiviteit op vele vlakken een inspirerend voorbeeld. Aan ons allen de taak om te strijden voor een maatschappij waar de haar dierbare principes van ‘Tender loving care’ de algemene maatstaf worden. 

Illustratie

Het boek is geïllustreerd met een paar honderd vaak grappige cartoons. En met de teksten en youtube-links van liederen waaraan een zieke mens wat kan hebben: van Leonard Cohen, Edith Piaf (‘La vie en rose’), Sandra Kim (‘J’aime la vie’), Ramses Shaffy (‘We zullen doorgaan!) en zelfs de Strangers (‘Anwaarpe’).

Kris Merckx

Het boek kan besteld worden bij de echtgenoot van Emmanuelle tonycooreman@telenet.be .