Stop de sluipende criminalisering van het openbaar vervoer
22 Juni 2026
‘Mevrouw de minister, stop de sluipende criminalisering van het openbaar vervoer’ Mieke Vogels
Knack publiceerde onderstaande opinie van Mieke Vogels
Bert Engelaar reageert in een opinie op de aankondiging dat de dienst Vreemdelingenzaken voortaan ook kan deelnemen aan ticketcontroles op tram en bus. Het maakt van het openbaar vervoer een plek van angst, stelt hij terecht.
De aanwezigheid van de dienst Vreemdelingenzaken versterkt bovendien het sluimerende beeld dat De Lijn er is voor illegalen, armoezaaiers en oproerkraaiers.
De bevoegde N-VA-minister Annick De Ridder komt er ronduit voor uit: openbaar vervoer is voor haar en voor haar partij geen prioriteit. De Lijn heeft geen geld om schoolkinderen te vervoeren en schrapt ritten aan een nooit gezien tempo.
Onze minister van Openbaar Vervoer gaat graag op de foto in een zelfrijdende Tesla, ik zag haar nog nooit poseren op een bus.
De minister bouwt verder op de toon die al jaren wordt gezet door N-VA-burgemeesters uit de rand. Zij verzetten zich tegen het doortrekken van tramlijnen. Trams zijn het vervoermiddel van migranten en die willen ze niet in hun rijke gemeentes. Begin dit jaar nog schrapte de minister de plannen voor de sneltram tussen Willebroek en Brussel wegens een gebrek aan draagvlak (sic) bij de burgemeesters uit de regio.
Ondertussen reageert de minister stoer op incidenten op het openbaar vervoer. Er is geen geld voor comfortabele bussen, maar voor bodycams en toegangspoortjes worden onmiddellijk middelen vrij gemaakt.
Zo wordt opnieuw het beeld versterkt dat het openbaar vervoer gebruikt wordt door migranten, illegalen en criminelen.
Langdurig werklozen of zieken worden gelabeld als profiteurs en profiteurs mag je straffen door hun uitkering af te schaffen. Op dezelfde manier worden de besparingen bij De Lijn voor de publieke opinie makkelijker te aanvaarden want het gaat over de mobiliteit van illegalen, oproerkraaiers en armoezaaiers.
Maar klopt dit beeld met de realiteit?
Ik heb geen wagen, durf niet meer fietsen op de overvolle fietspaden en dus gebruik ik dagelijks het openbaar vervoer. Ik hou van bus, tram en trein, mijn vrijheid. Op de bussen in mijn stad Antwerpen zie ik vooral veel oudere mensen, veel vrouwen ook, vrouwen met kinderen op weg naar school of richting hun poetshulpklant. Bij het begin en einde van de schooltijd rijden ook jongeren mee die, zo eigen aan hun leeftijd en gesterkt door de groep, wel eens haantjesgedrag vertonen.
Heel soms leidt dit tot onaanvaardbaar geweld. Maar in plaats van onmiddellijk te grijpen naar nepoplossingen zoals bodycams of bootcamps moeten we de waarom-vraag durven stellen. Jongeren die geweld kiezen als middel om te communiceren met de maatschappij verdienen een gepaste straf maar tegelijk moeten we samen met hen op zoek gaan naar de oorzaak van het gebruik van geweld. Waarom zetten ze zich af tegen mensen die een uniform dragen zoals de buschauffeur?
We moeten ons trouwens ook de vraag durven stellen of we jongeren niet te snel criminaliseren. Zo heeft de politie het over ‘een illegale rave party’ wanneer 19 jongeren na hun examens op een warme zomeravond, een feestje bouwen in een park.
Terug naar mijn bus, die bus komt regelmatig niet, is slecht onderhouden en in deze warme dagen vaak zonder airco. Niet echt een aantrekkelijk alternatief voor de auto. Steeds vaker hoor ik oudere reizigers zeggen dat ze bang zijn om de bus te nemen, ze hebben nog nooit agressie meegemaakt maar ‘je hoort zo veel tegenwoordig’. De minister van mobiliteit zorgt er zo ook voor dat ouderen minder mobiel en meer eenzaam zijn.
Dat het anders kan bewijst een busrit in Brussel.
Hier zie ik ook mannen in driedelig pak met aktentas op de bus want die bus rijdt stipt, is netjes en heeft airco.
Mevrouw de minister, stop met de criminalisering van het openbaar vervoer. Alleen als je investeert in een kwaliteitsvol openbaar vervoer voor iedereen zal je die andere doelstelling halen; meer mensen overtuigen om de auto aan de kant te laten om zo te zorgen voor minder files.
Je kan het artikel ook lezen op https://www.knack.be/nieuws/belgie/mevrouw-de-minister-stop-de-sluipende-criminalisering-van-het-openbaar-vervoer/
Mieke Vogels