Donderdag 27 augustus 2026

Die voormiddag brachten we eerst een bezoek in de “Schieferstollen” in Recht, zo’n 50 km ten zuiden van Eupen. De Schieferstollen is een leisteengroeve van blauwe leisteen. De groeve is sinds lang niet meer in gebruik, maar de mijngang bestaat nog, en we konden die bezichtigen met een gids. Vermits er weinig licht is in de mijngang, was notities nemen niet evident, maar ik verwijs hierbij naar de link waar de geschiedenis van de mijn uitvoerig beschreven staat: https://www.schieferstollen-recht.be/nl/blauwsteenmijn/geschiedenis/.

In elk geval gaat onze bewondering en respect naar de arbeiders die in die mijn werkten onder bijzonder moeilijke omstandigheden: temperatuur constant slechts 7 à 8 graden, werken in vrijwel complete duisternis (ze hadden alleen een olielampje), zware steenblokken laden op een karretje dat volgeladen tot wel 1 ton kon wegen, en dat voortduwen naar buiten, werken van ’s morgens 7 tot ’s avonds 19 uur zes dagen op zeven, …).

 Bij de mijn is ook het Blauwsteenmuseum, waar een filmpje vertoond werd over de geologische oorsprong van de blauwe leisteen en van de lichtgele aders waaruit de “wetsteen” gemaakt wordt. Deze wetsteen is ideaal om messen te slijpen, en werd in de shop vlotjes verkocht. Ter plaatste konden we ook picknicken.

Na de picknick verdeelden we ons voor het namiddagprogramma in twee: één groep bezocht de biogasboerderij, een andere de ecologische visvijver.

 Het biogasbedrijf wordt gerund door 2 broers, die de ouderlijke boerderij overnamen, maar die uitbouwden tot een groot ecologisch bedrijf, dat gas uit biomassa (biogas) produceert. Biogas ontstaat door afbraak door bacteriën van plantaardig of dierlijk restafval. Het gas bestaat voor 60% uit CH4 (methaan), 35% CO2, en verder zwavelverbindingen. Initieel zijn ze gestart met dierlijke mest, die ze haalden bij landbouwbedrijven. Die mest wordt “vergist” in tanks, waar een constante temperatuur van 40° C aangehouden wordt. Na het volledige proces blijft er ook een semi-vloeibare massa over, die aan de boeren terug geleverd wordt, die het kunnen gebruiken in plaats van kunstmest, want het is rijk aan Natrium, Kalium en Fosfor. Een win-win voor beide partijen. De gasfractie wordt intussen gescheiden, de zwavelverbindingen worden eruit gezuiverd omdat die de werking van de motoren blokkeren. Het CO2 gaat er ook uit, en de CH4 wordt gebruikt als brandstof voor de generatoren die elektriciteit produceren. Het is dus eigenlijk een mini-elektriciteitscentrale.

Die mini-centrale werd echter geleidelijk uitgebreid. Behalve dierlijk mest, wordt intussen ook ingezet op industriële overschotten uit de bedrijven: pizza-bodems (Dr. Oetker), mayonaise, confituren, resten van allerlei voedingsbedrijven, … De eigenaar vertelde dat er eigenlijk van de totale voedselproductie zo’n 70% weggegooid wordt als afval (huishoudens inbegrepen). De fractie van het voedselafval is zeer energierijk en vormt intussen 90% van de geproduceerde energie. Huishoudafval is niet gegeerd, omdat het te vervuild is voor gebruik in de energieproductie.

 Momenteel levert deze biomassacentrale voldoende om 18.000 huishoudens te voorzien van elektrische stroom. De elektriciteit wordt verkocht aan de meestbiedende (Electrabel, Lampiris, ….). Dergelijke biomassacentrale is een ideale buffer om de netspanning te regelen: bij minder E-productie (vb. uit wind en zon) kan de centrale elektriciteit leveren, maar bij overproductie kan de CH4 gestockeerd worden om op een ander ogenblik te leveren. Gas (of de biomassa) kan gestockeerd worden, elektriciteit niet (of veel moeilijker via batterijen).

 Een deel van de opgewekte elektriciteit wordt gebruikt voor het eigen bedrijf, dat ook heel wat energie vraagt. Zo zijn er laadpalen voorzien voor elektrische wagens, maar ook zware laadpalen voor de elektrische vrachtwagens van het bedrijf. Verderop hebben zij een hotel waar ook heel wat E-laadpalen geplaatst zijn. Het bedrijf heeft ook zo’n 230 melkkoeien en meer dan 100 kalveren. De koeien staan in een stal, waarin ze vrij kunnen rondlopen, en waar ze volgens eigen behoefte naar de melkrobot kunnen gaan om gemolken te worden. Elke koe heeft zelfs een matras om op te gaan liggen. Er is airco in de stallingen, er is een roterende borstel waar ze zelf kunnen onder gaan staan om geborsteld te worden, hun voedsel (bestaande uit gras, haksel van mais, stro, en ook sojakorrels) wordt door een robot aangeleverd. Het zijn dus super-de-luxe en verwende koeien. De mest wordt uiteraard ook in de biogascentrale verwerkt. De melk wordt uiteraard ook verkocht en vormt een ander deel van de inkomsten. Kortom: een goed uitgekiend en allicht heel rendabel bedrijf.

 De tweede groep deed onder geleide van een natuurgids een wandeling rond drie naast mekaar liggende vijvers, waarbij ze uitleg kregen over flora en fauna. De eerste groep kwam dan ook daar aansluiten, en na een verfrissende niet-alcoholische drank keerden we terug naar ons hotel.

Na het avondmaal kregen we van Gerda en Karin per tafel een ludieke opdracht om een woord uit te beelden dat door de anderen moest geraden worden. De acteerkunsten waren niet altijd even duidelijk, maar uiteindelijk slaagden we er wel in om elk woord te raden.

Weer een leuke en tevens leerrijke dag gehad!

Herman

Meer foto's van deze dag kan je hier bekijken.

 Foto's van Fons, Lieve Se, Wim, Gerda Lieve Sn, Karin, Betty, Herman, Vera, Myriam