Het zit grondig fout met onze relatie tot arbeid.Sinds 1994 staan de sociale rechten en dus ook het recht op arbeid in artikel 23 van de Grondwet. Dit artikel betekent dat het beleid zorgt voor duurzame tewerkstelling, met voldoende inkomen en de garantie omvolwaardige rechten op te bouwen.

GroenPluscongres: ‘Hefbomen voor kwaliteit van leven'

Eigen schuld, dikke bult

De voorbije jaren domineert echter het liberale denken. Werk vinden is een individuele verantwoordelijkheid. Wie wil werken, vindt werk. De werkzoekende is een rekenaar die zich afvraagt “wat kan ik extra  verdienen door te gaan werken?” In deze redenering lijkt de uitkering afschaffen de beste manier om iemand weer aan het werk te krijgen. 

Meer langer werken is voor deze regering de remedie om de begroting in evenwicht te krijgen. Ook langdurig zieken worden extra gecontroleerd en moeten weer aan de slag.

Steeds minder duurzame jobs

Vooral laag geschoolde werkzoekenden worden gedwongen tot flexi jobs, weekcontracten via interim, nachtwerk..., waardoor ze voortdurend flirten met de armoede en onvoldoende rechten opbouwen.

Hoger opgeleiden komen dan weer terecht in ‘bulshitjobs’. Het stijgend aantal hoog geschoolden heeft gezorgd voor een systeem van baas boven baas. Dit frustreert de werkvloer, ondergraaft de creativiteit en
leidt tot burn-outs.

Iedereen werkt!

De mens is geen rekenaar, maar een sociaal wezen dat wil meetellen in de samenleving, iemand die gewaardeerd wil worden.

De mantelzorger, de vrijwilliger in de sportclub en vele andere vrijwilligers, ze dragen het sociale weefsel en verdienen waardering. De trend ‘alleen wie actief is op de arbeidsmarkt telt mee’ wordt steeds extremer. Een ouder die zelf zijn kinderen opvangt en investeert in de buurt wordt aangemaand te gaan ‘werken’,  zijn kinderen genieten immers ook van onderwijs, openbaar vervoer…
Het personeel dat kinderen opvangt in de crèche is aan het werk; de ouder die hetzelfde doet werkt niet en draagt in deze enge invulling van wat werk is niet bij aan de samenleving.

Iedereen een plek in de samenleving, in plaats van iedereen een plek op de arbeidsmarkt

Het is hoog tijd om het recht op arbeid terug voorop te stellen. Iedereen wil erbij horen en verdient een kwalitatieve duurzame job.

We willen mantelzorg, vrijwilligerswerk en inzet in de buurt waarderen en financieel belonen. Kwalitatief werk is werk op maat van de mens en niet op maat van de economie. De voorbije jaren werd steeds weer  bespaard op de sociale tewerkstelling en waren er steeds minder jobs op maat.

We moeten de sociale tewerkstelling versterken en op zoek gaan naar nieuwe hefbomen, zoals het in Frankrijk ontwikkelde model Buurten Zonder Langdurige Werkloosheid.

Het kan echt anders!

Al in de jaren 30 van de vorige eeuw voorspelde econoom John Maynard Keynes dat, dank zij de automatisering, in de 21ste eeuw een werkweek van 15 uur zou volstaan om een hoger welvaartsniveau te bereiken.
De meerwaarde van die automatisering, later van de globalisering en vandaag van de artificiële intelligentie moet rechtvaardig verdeeld worden. Verder rijden op het huidige spoor leidt tot een harde samenleving 
die ziekte en geweld produceert.

Geef mensen hun vrijheid en creativiteit terug, door een deel van hun inkomen los te koppelen van arbeid op de arbeidsmarkt.

Mieke Vogels