90 GroenPlussers volgden ons colloquium over de vraag: hoe meten we de staat van onze samenleving? Het Bruto Binnenlands Procuct (BBP) blijft voor veel beleidsmakers een heilige graal, maar verschillende sprekers toonden aan hoe een eenzijdige focus op economische groei ons blind maakt voor wat er werkelijk toe doet: een goede woning voor iedereen, kwaliteitsvolle zorg of meer kansen op ontmoeting in een groene omgeving.

Patricia Delbaere van het Rekenhof schetste een helder overzicht van de manier waarop België de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) opvolgt. Haar boodschap was tegelijk genuanceerd en  onrustwekkend. Terwijl de economische indicatoren blijven stijgen, haalt België de welzijnsdoelen niet. Vooral als gevolg van een verslechterende gezondheid bij mensen met de laagste inkomens. De negatieve 
trend is zo sterk dat ze het totale welzijnsbeeld naar beneden trekt.
Nog opvallender is dat alle indicatoren voor milieukapitaal achteruitgaan. De kloof tussen groei en leefkwaliteit wordt daardoor steeds breder. Achter de stijgende BBP-curve schuilt een realiteit van stagnerend  welzijn en een fel verzwakkend ecosysteem.

Professor Brent Bleys (UGent), expert in ecologische economie, ging dieper in op de vraag of groei een doel op zich mag zijn. Voor veel politici en economen lijkt de stijgende BBP-curve niet langer een indicator maar een dogma. Bleys herinnerde eraan dat eeuwige groei niet bestaat en dat voorbij een bepaalde limiet de kosten groter worden dan de baten. Dat effect is volgens hem vandaag al zichtbaar: onze  economische groei blijft steken rond de 1,5%, ver verwijderd van de klassieke dromen van 4 à 5%. Hij verwees naar de Post-Growth Conference van het Europees Parlement (2018). Die benadrukte dat macro-economie het collectief belang moet dienen en de impact op welzijn en milieu moet meewegen. Selectieve productie, herverdeling, sterke publieke dienstverlening en eerlijke internationale handel bieden volgens Bleys een realistischer toekomstbeeld: economie binnen grenzen. Brent Bleys sloot af met een citaat van de Amerikaanse ecologisch-econoom Herman Daly: “Er zijn genoeg indicatoren. We hebben een ander beleid nodig.”

Het daaropvolgende panelgesprek — met Gie Goris (MO*), Heidi Degerickx (Netwerk tegen Armoede), Nelles De Coninck (COO P Centraal), Benjamin Clarysse (Bond Beter Leefmilieu) en Julie Hendrickx Devos (Beweging.net) — gaf het colloquium een krachtige dynamiek. De panelleden waren opvallend eensgezind in hun analyse en hoopvol in hun benadering.

Benjamin Clarysse: “We kunnen niet wachten op de grote ommekeer. We moeten nú handelen binnen de context die we hebben.”

Nelles De Coninck: “We moeten durven kiezen voor een totaal ander economisch model.”

Julie Hendrickx Devos: “Zonder civiele ruimte droogt de bottom-up stilaan op. Die ruimte moeten we terug opeisen.”

Heidi Degerickx: “Ik kan ons verhaal, recht op een goed leven voor iedereen, makkelijker brengen dan vroeger.”

Julie Hendrickx Devos: “We moeten volhouden en doorzetten. Vergelijk het met de strijd voor sociale rechten. Die heeft decennia geduurd.

Benjamin Clarysse: “Grootouders voor het Klimaat, de klimaatstakers, Ringland… burgerbewegingen kunnen wél het verschil maken en boeken concrete resultaten.”

Mieke Schauwvlieghe sloot de voormiddag af in een positieve toon. Ze riep op om door te gaan om de civiele samenleving opnieuw op de barricades te krijgen, alle beschikbare kanalen te benutten en meer  samen te werken, ook binnen de politiek. We staan aan de vooravond van een nieuwe omwenteling: circulair, hernieuwbaar en lokaal.

Joost Fillet

Meer op onze website:
www.groen-plus.be