Op zoek naar een echte welvaartsmaat

Als het goed gaat met de economie, gaat het ook goed met de mens! Zo wordt gezegd. Deze stelling is steeds minder waar. De stijging van het BBP (Bruto Binnenland Product), de economische groei dus, vraagt steeds meer opoffering van mens en aarde.
Dat dit BBP een zeer imperfecte maat van menselijke welvaart en vooruitgang is, wist Robert F. Kennedy al in 1968:

“Het BBP omvat luchtvervuiling en reclame voor sigaretten en de ambulances die op de snelwegen verkeersslachtoffers weghalen. Het rekent de speciale sloten voor onze deuren mee en ook de gevangenissen voor de mensen die ze stukmaken. Het BBP omvat de vernietiging van de cederwouden en de dood van Lake Superior. Het neemt toe met de productie van napalm en raketten en kernkoppen. Het houdt geen rekening met de gezondheid van onze gezinnen, de kwaliteit van het onderwijs of het genoegen dat we aan spelen beleven.
Het is net zo onverschillig voor de properheid van onze fabrieken als voor de veiligheid van onze straten. Het telt niet de schoonheid van onze poëzie mee, of de kracht van onze huwelijken, noch de intelligentie van het publieke debat of de integriteit van overheidsofficials... het meet kortom alles, behalve dat wat het leven de moeite waard maakt.”

In het BBP ontbreken ook de afschrijvingen van natuurlijk kapitaal, zoals visbestanden, bossen en biodiversiteit En de uitputting van hulpbronnen, als fossiele energie en metaalertsen.

Maar er wordt gewerkt aan een nieuwe maat. In 2009 verscheen het rapport van de economen Stiglitz, Sen en Fitoussi, over ‘het meten van economische prestaties en sociale vooruitgang’. Het rapport kwam er op vraag van toenmalig president Sarkozy en was de basis voor parlementaire initiatieven in Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. In 2015 boog het Nederlandse parlement zich over deze alternatieve maat. In Vlaanderen gingen de Vlaamse Milieumaatschappij en de UGent aan de slag met het ISEW (Index of Sustainable Economic Welfare).

Het ISEW verrekent ook de waarde van (onbetaalde) huishoudelijke arbeid, de welvaartsverliezen door inkomensongelijkheid en de welvaartsverhogende overheidsuitgaven (bv. voor onderwijs en gezondheidszorg). De kosten van economische activiteiten in de ISEW hebben betrekking op het verlies van ecosysteemdiensten, zowel door de afbraak van onze leefomgeving (water, lucht, klimaat en aantasting van de ozonlaag) als door de uitputting van ons natuurlijk kapitaal (o.a. de biodiversiteit).

We hebben nood aan een ander economisch kompas, een kompas dat niet alleen de kwantiteit maar ook de kwaliteit van leven aangeeft; duurzame producten worden beloond, de wegwerpmaatschappij wordt afgebouwd. Overheden hebben er niet langer belang bij om bedrijven te steunen die geen rekening houden met de draagkracht van mens en milieu.

Maar wordt vandaag verder gewerkt aan een nieuwe welvaartsmaat? Hoe krijgen we

dit debat weer op de politieke agenda?

Deze vragen leggen we voor aan een aantal bevoorrechte getuigen op vrijdag 14 november (10.30 uur-13.00 uur) in de Van Dijckzaal van het Vlaams parlement in Brussel.

We zijn blij en fier dat we u volgende sprekers kunnen voorstellen:

Patricia Delbaere, coördinatrice van het team Duurzame ontwikkeling van het Planbureau. Zij geeft meer toelichting bij de welzijnsindex, de duurzaamheidsindicatoren en hun beleidswaarde.

Prof. Brent Bleys (UGent) geeft als medeauteur van het rapport dat hij met de Vlaamse Milieumaatschappij maakte, meer toelichting bij het ISEW (Index of Sustainable Economic Welfare).

Daarna buigt een panel zich over de vraag hoe we het debat over een meer duurzame welvaartsmaat weer kunnen activeren.

Rond onze tafel:

Heidi Degerickx Algemeen Coördinator Netwerk tegen Armoede,

Nelles De Coninck (COOP Centraal), jonge coöperatieve ondernemers,

Benjamin Clarysse, beleidscoördinator bij Bond Beter Leefmilieu en een vertegenwoordiger van de vakbond.

Gie Goris, voormalig hoofdredacteur van MO, modereert.

Mieke Vogels

Meer info en inschrijvingen via onze website www.groen-plus.be.