We weten al lang dat het aantal 80-plussers toeneemt, maar een plan om de groeiende zorgvraag te beantwoorden ontbreekt. De verschillende ouderverenigingen, samen in de Ouderenzorgcoalitie, vragen meer aandacht voor het nakende zorginfarct. Op 3 juli organiseerden ze een denkdag waar ook beleidsaanbevelingen werden geformuleerd. GroenPlus nam actief deel. Een kort verslag.

Nood aan een evaluatie van de ‘vermaatschappelijking van zorg’.
12 jaar geleden gaf de overheid de ambitie op om wachtlijsten in de zorg op te lossen. Wie zorg behoeft moest beroep doen op familie en omgeving. Dit was alleen haalbaar als alle beleidsdomeinen meebouwden aan dit nieuwe model; inzetten op mantelzorg, zorgzame buurten, aangepast wonen, toegankelijk openbaar vervoer, voorzieningen in de buurt… Maar het beleid volgde niet. De recente pensioenhervorming van de Arizona-regering straft bv. wie kiest voor mantelzorg. Vermaatschappelijking van zorg wordt synoniem voor ‘Trek je plan!’.

Aandacht voor de kwetsbaarheid van ouderen gaat altijd over de 5% ouderen die in een woonzorgcentra wonen. Ook de Vlaamse ouderenraad beperkte recent haar onderzoek over kwaliteit van leven tot de bewoners van de WZC. Europees onderzoek leert dat de eenzaamheid bij alleenwonende ouderen nergens sterker stijgt dan in België. We produceren in dit land eenzaamheid. Waar kan de oudere nog terecht? Diensten gebeuren alleen nog online, kantoren van de mutualiteit zijn dicht, de bushalte in de buurt afgeschaft…

Brede instemming voor het structureel verankeren van zorgzame buurten. Naast een plek voor ontmoeting is het buurthuis ook een huis waar verschillende zorg- en hulpverleners een praktijkruimte hebben; waar een zorgplan wordt opgemaakt, samen met de zorgvrager en zijn familie. GroenPlus verdedigt het model buurtgebonden zorg al vele jaren. Het draagvlak wordt eindelijk groter. Buurtgebonden zorg kan alleen als alle actoren samenwerken aan een reconversieplan. Elke buurt is anders. Een aangepaste buurtzorgwerking kan worden uitgebouwd vanuit een bestaand lokaal dienstencentrum, een WZC dat centraal ligt in een buurt, een ongebruikt kantoor van een mutualiteit, een oude kerk...

Zorgpartners niet bereid om samen te werken. Op de denkdag werd helaas weer duidelijk dat de zorgpartners die weliswaar het belang ervan onderschrijven, nog steeds niet bereid zijn om samen te werken aan die buurtgebonden zorg. De vertegenwoordigers van de thuiszorg vinden dat de vrije keuze van zorgaanbieders het uitgangspunt moet blijven. Geen samenwerking maar concurrentie, dus. Wat betekent vrije keuze in een tijd van wachtlijsten? Mensen kiezen niet langer in functie van toebehoren aan een zuil.

De koepels van de woonzorgcentra (Zorgnet en VLOZO) weigerden om de brief te ondertekenen die de zorgcoalitie schreef aan de nieuwe regering, met de vraag om een zorgplan op te stellen. Ze onderhandelen liever rechtstreeks met de minister, om de bijkomende middelen te gebruiken voor het verhogen van het aantal bedden.

Vertegenwoordigers van het kabinet van minister Caroline Gennez waren aanwezig op de denkdag. Ze hebben gezien dat er een breed draagvlak bestaat voor een buurtgerichte aanpak. Durft de minister de partners uiteindelijk dwingen tot samenwerking? Dat zou haar alvast een plaats in de geschiedenisboeken bezorgen.

Mieke Vogels

Foto © Laurane Berkein -
Vlaamse Ouderenraad