Altijd zijn er al oplichters en zwendelaars geweest. Klassieke voorbeelden: de mirakeloplossingen om te vermageren, voor allerhande ziekten en ongemakken, of tegen het verouderen. Ze zijn vaak heel duur en dikwijls schadelijk voor de gezondheid. Soms is reclame ook een vorm van oplichting. Daarnaast is er de op-flessentrekkerij, de huisjesmelkerij, de verkoop van producten aan buitensporige prijzen, op markten, foren en aan de deur.

 In de geglobaliseerde wereld waarin we leven worden we steeds meer geconfronteerd met oplichting allerhande. De meeste fraudes gebeuren nu telefonisch of via het internet. Vooral bekend is phishing, om het slachtoffer aan te sporen persoonlijke gegevens over te maken. Zo zijn er de valse mails of sms’jes van de bank om een probleem te melden. Er wordt dan gevraagd bepaalde bewerkingen te verrichten om de ‘bank’… te helpen iets recht te zetten. Daarvoor hebben ze dan je paswoord nodig.

Het kan ook dat de bank, Itsme of Cardstop een probleem heeft met een betaling en daar telefonisch contact over opneemt. Men toont zich zelfs bereid een medewerker te sturen om hulp te bieden!
Dit soort valse acties gebeurt meestal bij ouderen, vaak ’s avonds of in de weekends, wanneer de banken gesloten zijn. Maar Istme en Cardstop nemen nooit contact op met mensen. Ook de banken doen dit uit eigen beweging en ze vragen nooit je paswoord.

Dan zijn er nog de berichten die van allerlei instanties lijken te komen: de FOD-Financiën, de Pensioendienst, Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie, de politie of het parket.
Het gaat dan z.g. om een overtreding, of men verzoekt je iets te betalen, of instanties te contacteren om een premie te verwerven.
Daarop reageren alleen al, bv. uit nieuwsgierigheid, kan verkeerd aflopen, want na een eerste contact kan de phishing beginnen.

Een andere soort phishing, zijn de ‘raadgevingen’ die niet openbaar mogen worden gemaakt. Ze komen o.a. binnen via Facebook, Twitter (nu X) e.a. Het zijn berichten die z.g. uitgaan van BV’s als Tom Waes, Bart De Wever, Phara de Aguirre…
In een ‘interview’ raden ze je aan om bepaalde minimale investeringen te doen, om op korte tijd

veel te verdienen. Dit soort fraude via een schijnbaar geloofwaardig interview lijkt erg geloofwaardig.
Zelfs als de (vaak Oost-Europese) daders opgespoord worden, kunnen onze politie en magistraten er weinig of niets tegen doen en is het geld voorgoed verloren.

Wat voorafgaat is slechts een handgreep uit de actuele vormen van oplichting. De verbeelding van de daders kent geen grenzen en alle dagen maken ze nieuwe slachtoffers. 9 op 10 Belgen krijgen wel eens te maken met een poging tot phishing. Slachtoffers verliezen gemiddeld € 800, sommigen tienduizenden. Politie en banken worden overspoeld door klachten, ondanks de waarschuwingen die regelmatig gegeven worden.

De zwendelaars zijn zeer gewiekst en erg overtuigend. Ze kunnen fantastisch goed de sites van banken, politie, openbare diensten en firma’s nabootsen. Ze maken misbruik van de naïviteit, het vertrouwen, de nieuwsgierigheid, soms van de hebzucht van sommige slachtoffers.
Een principe geldt altijd, als het te mooi is om waar te zijn, is het niet waar.

Wie denkt te maken te hebben met één of andere vorm oplichting, moet dit onmiddellijk melden via mail aan [email protected], of bellen naar nummer 099-884.

Contacteer ook je bank en dien klacht in bij de politie. Die kan niet altijd het geld recupereren, maar het beperkt ook het risico voor andere potentiële slachtoffers.

Catherine Stepman

Foto: © gva