Ik herinner me 2005, huidig minister Annick De Ridder is VLD parlementslid en werkt zich in de kijker met haar website legebussen.be. Ze jent hiermee minister Kathleen Van Brempt, de laatste minister met visie en ambitie voor De Lijn. Samen met onze groene burgemeesters zorgde ze voor de uitbreiding van het tramnetwerk tot Boechout en Zwijndrecht.

Na 2009 was Mobiliteit in handen van Hilde Crevits (CD&V), Ben Weyts (N-VA) en vandaag van… jawel, Annick De Ridder, ondertussen N-VA.
12 jaar besparen heeft het openbaar vervoer in Vlaanderen kapot gemaakt.

Het ‘centenboekje’ van deze regering belooft € 400 miljoen extra investeringsgeld voor De Lijn. Maar dat zal naar de vergroening van de vloot gaan en dienen om de achterstand van het broodnodig onderhoud in te halen. Want bussen vallen uit en tramsporen zijn dringend aan vervanging toe. Zo moet in Antwerpen de tramtunnel onder de Schelde minstens 6 maanden dicht, omdat de sporen te versleten zijn.

De Vlaamse regering wil dat De Lijn dit jaar opnieuw € 35,5 miljoen bespaart. De N-VA-minister van Mobiliteit start de strijd tegen zwartrijders.
Zulk asociaal gedrag kan niet langer getolereerd worden, het kost De Lijn elk jaar miljoenen, aldus de minister. Deze visie past in het conservatieve N-VA-wereldbeeld. Mensen zijn fundamenteel slecht en zelfzuchtig.
Na miljoenen controles blijkt dat 4% van de passagiers betrapt werd zonder geldig vervoersbewijs.

Als de extra besparing niet gehaald wordt door de boetes, dan maar een verdere inperking van het aanbod. In Januari 2024 startte De Lijn met het nieuwe vraaggestuurde vervoersplan ‘basisbereikbaarheid’. 3200 stopplaatsen werden geschrapt, een aantal lijnen afgeschaft.

Vandaag moeten we verder doorpakken, vindt de minister. Ze gaat aan de slag met haar geliefkoosde bezigheid, het tellen van lege bussen. Concreet worden lijnen met een gemiddelde maximale bezetting van minder dan 8 passagiers onder de loep genomen. In de eerste voorstellen zien we dat opnieuw vele haltes en lijnen sneuvelen.

Vorig jaar vervoerde De Lijn 28% minder reizigers dan in 2019, het jaar voor corona. Mensen die vroeger tram of bus namen, schakelden over op de auto. Niet omdat ze dat willen, maar omdat er geen halte in de buurt is, ze vaker moeten overstappen en er geen betrouwbaar aanbod is.

Minder reizigers leiden tot minder aanbod, wat op zijn beurt opnieuw reizigers doet afhaken. Een vicieuze cirkel.

Wie het aanbod afbouwt, creëert zelf de dalende vraag.

Ondertussen worden ook de nieuwe tramverbindingen tussen Brussel en Willebroek en tussen Hasselt en Maastricht geschrapt.

De minister trekt wel miljoenen uit om € 65 subsidie te betalen voor elke passagier die vertrekt of landt op de verlieslatende luchthaven in Deurne. De meesten komen er met een privéjet toe, die heel vaak leeg terugvliegt. Gewone burgers die de tram of de bus nemen, blijven in de kou staan; wie rijk is, verdient extra steun!

Stijn Tormans, Knack journalist, heeft oog hoe het anders kan:

‘Brussel is een prachtige, maar moeilijke stad. Behalve op het openbaar vervoer: daar is het leven eenvoudig.
Ik zie er nooit vandalisme en nooit ruzies. Tegen schoonheid schop je niet: met een doordacht ontwerp kun je de wereld misschien niet veranderen, maar toch een beetje.’

Met dank aan de juiste keuzes van Groen- en Ecolobestuurders, sinds jaren aan zet in het Brussels gewest.

Mieke Vogels