De federale regering wil werklozen aan het werk en beperkt de werkloosheidsuitkering tot 2 jaar. Er zijn +/- 100.000 werklozen meer dan vacatures, waarbij de competentieprofielen trouwens niet sowieso overeenkomen.

Daarnaast zijn er in ons land meer dan 500.000 langdurig zieken, d.w.z. langer dan een jaar, waaronder +/- de helft met een invaliditeitsuitkering tot hun pensioen. Velen zijn 55-plussers.

De huidige regering lijkt zieken te verdenken van profiteurschap.
Zelfs een ‘niet-tot-werk-toeleidbaar’- statuut blijkt niet meer veilig te zijn, zoals Eva Plateau al aanklaagde in het Vlaams parlement.
Hoe dan ook, men wil zeker 100.000 zieken aan het werk krijgen.

Los van de vraag of dit realistisch is, mag men dat nastreven. De kwestie is op welke manier? Attesten voor arbeidsongeschiktheid gaan elk jaar geëvalueerd worden. “Enkel voor dementerenden en palliatieven zal men uitzonderingen maken!”. Artsen moeten hun zieken meer aanzetten tot werk. Wie te veel ziektebriefjes voorschrijft, riskeert financiële sanctionering. Ook ziekenfondsen worden onder druk gezet.

Forceren met sancties vindt prof. Godderis (KUL) geen goed idee.
Ook huisartsenorganisaties protesteren. De vertrouwensbasis met de patiënt wordt vertroebeld, als de huisarts zich in de positie van een controlearts moet opstellen.

Belangrijker dan zieken sanctioneren is een analyse maken van wat de stijging van het aantal langdurig zieken veroorzaakt. Hoeveel zijn ziek geworden door de te grote werkdruk en stress; ofwel in de werksituatie, of door de combinatie van betaald werk met de zorg voor het gezin?
Vooral alleenstaande ouders, veelal vrouwen, zitten in die laatste situatie.

Dit alles is nog delicater bij ‘onzichtbare’1 zieken.

Daarmee werden tijdens ‘De Warmste Week 2025’, naast kanker en long covid, ook chronische auto-immuunziekten als MS (Multiple Sclerose) en Lupus belicht. Andere invaliderende en erkende systeemziekten Fibromyalgie en ME/CVS (Chronisch Vermoeidheidssyndroom) kregen er te weinig aandacht. Ze komen voor in gradaties van lichte hinder in het begin, over inspanningsintolerantie, vermoeidheid, pijnen, concentratieproblemen etc. tot aan het bed gekluisterd zijn.

Voor de geneeskunde stellen zich nog veel vragen over oorzaak en aanpak ervan, door een gebrek aan gekende meetbare indicatoren. Patiëntenverenigingen BOFIP, VLFP, EMEA, Not Recovered, CVS-contactgroep en 12ME vragen meer aandacht en onderzoek, maar vooral meer erkenning. Er zijn studies, die aantonen dat de levenskwaliteit bij CVS lager ligt dan bij de meeste andere ziekten (MS, etc.)2, terwijl de ernst van deze ziekten dikwijls onderschat wordt, zelfs door sommige adviserende artsen; afhankelijk van welke aspecten ze opnemen in de diagnose.

Het wordt als patiënt wel dramatisch als daardoor je arbeidsongeschiktheid of- beperking niet (meer) erkend wordt. Verliest men dan zijn ziekte-uitkering? Wordt men dan simpelweg beschouwd als werkonwillige werkloze? Aangepast werk vinden is in vele gevallen met die klachten niet realistisch. Terugvallen op een leefloon bij het OCMW, wat als zieke al zeker niet leefbaar is, zou een nachtmerrie zijn.

Akkoord dat bij elke patiënt, welke ziekte ook, samen met hem of haar, onderzocht wordt of binnen de beperkingen een plaats(je) op de arbeidsmarkt haalbaar is, maar niet met een zwaard van Damocles boven je hoofd!

1 Aan de buitenkant niet zichtbaar, maar met enorm impact op het dagelijks leven.
2 Heath Rising, DK d.a. 2015 & BioMedCentral, UK d.a.2011 & Komaroff, US d.a.1996.
Bron: me.gids.net

Etienne Hoeckx

Foto draagtas: www.fibromyalgie.be