Terwijl wachtlijsten zich ophopen en hulp aan mensen met een beperking steeds meer onder druk komt te staan, spant de vzw Pegode zich in om mensen met een beperking ondersteuning op maat te bieden.Naast een aangepaste huisvesting ijvert zij met Begeleid Werken ook voor een zinvolle dagbesteding. Zilverblad sprak met Bies Henderickx, tot zijn pensioen algemeen directeur van Pegode.

“Mijn echtgenote en ik hebben een opleiding ergotherapie gevolgd in Gent. Voor mensen met een beperking bestonden er toen nog niet veel voorzieningen. En de voorzieningen die er waren, overtuigden ons niet. Dus ontwikkelden we samen met anderen een kleinschalig woonproject. Dat was niet evident, want de overheid koos voluit voor grotere woonvoorzieningen. Toch zijn we in die geest blijven verderwerken. Zo  hebben we een tweede en later nog een derde project opgericht. Een fusie met gelijkaardige projecten resulteerde in 2008 in Pegode. Samen stonden we sterker.

Bij die woonprojecten hoorde ook een dagbesteding. Daarbij wilden we focussen op de talenten waarover mensen beschikken. En tegelijk een maatschappelijke meerwaarde realiseren. Zo is een arbeidstraject  ontwikkeld, dat steeds verder is gegroeid.
Daarbij ervaarden we dat, indien je inzet op het talent van mensen, ook mensen met een beperking best in aanmerking komen voor heel wat activiteiten uit de samenleving.

Vaak krijgen mensen met een beperking het al in het onderwijs moeilijk. Ook daarna komen ze nauwelijks aan de bak: ze ontvangen een inkomensvervangende tegemoetkoming en belanden al snel in een  dagcentrum.
Terwijl die mensen vaak toch heel wat talenten hebben. Dat merkten we ook in ons project. Belangrijk is niet zozeer het verwerven van een inkomen, wel de toegevoegde meerwaarde die ontstaat door andere  mensen te ontmoeten en een eigen omgeving op te bouwen. Dat heeft met zingeving te maken, met de trots die iemand voelt wanneer hij of zij kan zeggen ‘ik werk’, in een omgeving waar iedereen ervan uitging dat dit uitgesloten was.

Al in 1997 zetten we in op arbeid in een reguliere arbeidsomgeving. Zowel met non-profit- en vrijwilligersorganisaties als met reguliere bedrijven gingen we, op basis van de internationaal beproefde methodiek van supported employment, aan de slag. Eerst schoorvoetend, want voor de bestaande dagcentra en hun bijhorende erkenningsvoorwaarden was dit niet evident. We overtuigden de overheid dat dit de weg was naar inclusievere werkwijzen. Begeleid Werken was geboren en wordt ondertussen alsmaar breder toegepast.

Bij Begeleid Werken ondersteunen jobcoaches mensen met een beperking, om een baan te zoeken die bij hen past, waar zij hun talenten kunnen ontwikkelen en nieuwe mensen leren kennen. Eerst wordt gepeild naar de verlangens van de persoon: “Wat zou jij graag willen doen?’”. Dan proberen we een werkplaats te vinden die daarbij aansluit. Dat iemand piloot wil worden, is wellicht niet mogelijk, maar je kan ook verder kijken. Misschien zijn er op een luchthaven wel andere jobs, die hij/zij graag zou doen?

Binnen Begeleid Werken gaat het altijd om aanvullende arbeid. Dus geen vervangende arbeid, die de plaats inneemt van andere werknemers. Meestal blijft het beperkt tot een aantal uren of een paar halve dagen
per week. Hierdoor belanden we al snel in een grijze zone wat betreft de arbeidswetgeving, want die stelt dat het om minimum 13 uur per week moet gaan. Bovendien mag een bedrijf geen vrijwilligers  tewerkstellen.

Het wettelijk kader in België maakt het ons niet altijd makkelijk. Gelukkig is er een goede praktijk ontwikkeld, waardoor we mensen toch een nuttige en zinvolle arbeid kunnen aanbieden. We zien ook steeds meer werkgevers die intussen de meerwaarde hebben ontdekt van een medewerker die elke dag gemotiveerd en gelukkig op het werk verschijnt. En die zo een positieve invloed op de werksfeer uitoefent.”

‘Pegode’ overkoepelt momenteel een vijftiental kleinschalige woonproject en biedt aan ongeveer 800 personen ondersteuning, om zo zelfstandig mogelijk te kunnen functioneren in de samenleving. Ongeveer de  helft van hen is via’ Begeleid Werken’ op een eigen werkplek aan de slag. 

Meer info: www.pegode.be

Mark De Geest