Bij het woord ‘vergroenen’ staan mijn verwachtingen hoog gespannen. Gaat het over herstel van waterlopen en natte gebieden, of de aanplant van kleine landschapselementen, of een efficiënt openbaar vervoer? Nee, meestal gaan de maatregelen niet verder dan de implementatie van wat meer technologie.

Technologie in WZC en landbouw

Neem nu een willekeurig WZC. Eerder worden de bewoners bij warm weer binnen, in een airco-gekoelde ruimte, met de voeten in een kom water gezet, dan buiten in de schaduw van een boom. Een boom in de tuin van het WZC doet trouwens meer dan schaduw geven. Hij brengt leven in het bestaan van mensen, want zo kunnen ze ook de seizoenen volgen. De landbouw zet machines in, met sensoren om gerichter te kunnen spuiten. Terwijl die gewasbeschermers de gebruikers én omwonenden kunnen ziek maken en geweten is dat er alternatieven bestaan om een gezonde opbrengst te bekomen. Of neem de dieren die in een stal opgesloten zitten.
“Luchtwassers zuiveren de stallucht”, stelt de agro-industrie. Maar noem het geen vergroening. Dieren die buiten lopen leven een natuurlijker bestaan en ze zijn weerbaarder. Planten en bomen zuiveren de lucht, verbruiken geen elektriciteit en bezorgen de landbouwer geen dure factuur.

Het is groen, nuttig en multifunctioneel

Een raadseltje: welk levend wezen zuivert de lucht, kan sterke geluiden neutraliseren, geeft koelte, beschermt tegen zon en regen… ? Ja zeker, het is de boom. Het is toch onbegrijpelijk dat hij mis behandeld wordt door foute snoei, onvoldoende grond, betreding aan de wortelzone e.d. Nog erger wordt het dat hij gekapt wordt, om plaats te maken voor een niet noodzakelijke twijfelachtige tramkeerlus, zoals recent in Deurne. In deze tijd zou de lokale overheid beter moeten weten.

Elektrische voertuigen en natuurgebieden

Dan hebben we nog de vergroening van mobiliteit door elektrische voertuigen. Daar valt natuurlijk iets voor te zeggen, maar evenveel elektrische auto’s laten rijden als met klassieke brandstof, slaat nergens op. Bovendien, de kans is groot dat nieuwe, ongerepte natuurgebieden worden aangesneden om zeldzame stoffen op te delven.

De tentoonstelling Amazônia (nog tot 9 november in Tour & Taxis, Brussel) drukt de bezoekers met de neus op de feiten. In Brazilië wordt land ingenomen (of liever: afgenomen) van inheemse volkeren, om er landbouwgewassen te kweken, zodat de westerse mens ongestoord zijn luxueuze levensstijl zou kunnen verderzetten. De volkeren die daar leven klagen aan dat zij met vergiftigde waters, verontreinigde bodem en steeds minder grond achterblijven.

Herstel de natuur

Men wekt de indruk dat technologie alle problemen zal oplossen. Maar men staat niet bij stil de grondstoffen die nodig zijn, het transport ervan en de nefaste invloed op mens en natuur.
Ook technologie vergt energie en middelen en die zijn duur. Als we het echt menen met de vergroening moeten we minder energie verbruiken, doen we meer aan duurzame landbouw, herstellen we natuurlijke waterlopen en natte gebieden, hergebruiken we onze grondstoffen. Dan stellen we ook vast dat het goedkoper en efficiënter is om mét de natuur samen te werken dan eindeloos nieuwe technologieën te ontwikkelen. Dan stoppen we ook met kreten als: “Zo gaat het nu eenmaal met de vooruitgang. We gaan toch niet terug naar de prehistorie, zeker?” Meer natuur maakt het leven minder duur.

Rita Van De Voorde