Download hier het volledige congresboek

Het congres Iedereen werkt! vertrekt van één centrale vaststelling: onze samenleving is arbeidsmarktverslaafd. Alleen arbeid die geld oplevert, telt mee. GroenPlus stelt daar een ander uitgangspunt tegenover: “Iedereen werkt!” — ook wie zorgt, vrijwilligerswerk doet, een buurt draaiende houdt of creatief bezig is.

“Vier keer dezelfde arbeid, dezelfde creativiteit en toch heet in onze samenleving alleen de soep gemaakt door de kok in het restaurant ‘echt werken’.”

Deze verslaving kleurt hoe we naar ouderen kijken, hoe we werkloosheid beoordelen en hoe we onze economie organiseren.

1 - De problemen die het congres benoemt

Arbeid ≠ arbeidsmarkt

De arbeidsmarkt koloniseert ons denken: wie geen betaalde job heeft, wordt gezien als niet‑actief of zelfs als last. Vrijwilligerswerk, mantelzorg en gemeenschapswerk blijven ondergewaardeerd.

Individualisering van werkloosheid

Sinds de “derde weg” (jaren ’90) wordt werkloosheid voorgesteld als een persoonlijk falen. De overheid trekt zich terug en legt de verantwoordelijkheid bij de burger.

“Wie ondanks begeleiding nog geen werk vindt, heeft het aan zichzelf te danken.”

Vooral 50‑plussers ondervinden de gevolgen.

Harder, langer, flexibeler werken

Ondanks technologische vooruitgang werken mensen meer en langer. De winst van robotisering vloeit naar een kleine groep kapitaalkrachtigen. De overheid bespaart, sociale rechten worden afgebouwd en flexibele, slecht betaalde jobs nemen toe.

Terugtrekkende overheid

Zorg, onderwijs en sociale economie worden gecommercialiseerd. Vermaatschappelijking van zorg betekent in de praktijk dat mensen het zelf moeten oplossen.

TINA (“There Is No Alternative”)

Het dominante groeimodel wordt voorgesteld als onvermijdelijk, terwijl het ecologisch en sociaal onhoudbaar is. GroenPlus benadrukt dat alternatieven bestaan.

2 - De voorgestelde oplossingen en resoluties

Loskoppelen van arbeid en arbeidsmarkt

GroenPlus pleit voor een breed maatschappelijk debat waarin alle vormen van arbeid — betaald, gesubsidieerd, vrijwillig — als gelijkwaardig worden erkend. (Resolutie 1)

Loskoppelen van arbeid en inkomen

Robotisering moet leiden tot minder betaalde arbeid en meer ruimte voor creativiteit en zorg. GroenPlus ondersteunt:

• de 30‑urenweek zonder loonverlies (Resolutie 2)
• loonbonus en welvaartsgarantie om mensen flexibel te laten schakelen tussen betaalde arbeid en andere vormen van werk (Resolutie 3)
• een solide basisinkomen gefinancierd door eerlijke belastingen (Resolutie 4)

Investeren in overheid en social profit

De overheid moet opnieuw investeren in zorg, onderwijs en sociale economie. GroenPlus vraagt:

• meer personeel in zorg en onderwijs
• nieuwe kwaliteitsnormen die vertrekken van menselijke waarden (Resolutie 5)
• afbouw van “bullshit‑jobs” en overbodige tussenkaders (Resolutie 6)
• erkenning van sociale economie als volwaardige sector (Resoluties 7–8)

Transitie en lokale veerkracht

GroenPlus steunt transition towns, korte ketens en lokale gemeenschappen die zelf voedsel, energie en zorg organiseren. Voorstellen:

• kanteljobs om lokale initiatieven te ondersteunen (Resolutie 9)
• alternatieve munten voor vrijwilligerswerk, inwisselbaar in de lokale economie (Resolutie 10)
• buurtbudgetten voor collectieve projecten (Resolutie 11)

Brede school

Onderwijs moet voorbereiden op het leven, niet enkel op de arbeidsmarkt. Een brede schooldag verdeelt tijd tussen hoofd, handen en hart, met ruimte voor creativiteit, sport en sociale vaardigheden. (Resolutie 12)

Nieuw financieel en economisch systeem

Het BBP is een slechte maatstaf voor welvaart. GroenPlus pleit voor:

• een nieuwe welvaartsindicator gebaseerd op de Donut‑economie
• COP‑conferenties over het financieel‑economisch systeem, naar analogie met klimaatconferenties (Resolutie 13)

Peer‑to‑peer en blockchain

Blockchain kan tussenpersonen uitschakelen en transparantie verhogen, maar mag niet worden gedomineerd door multinationals of het dark web. GroenPlus vraagt een grondige studie en Europese regulering. (Resolutie 14)

Kwaliteit van werk

Niet het aantal jobs telt, maar de kwaliteit ervan. GroenPlus verzet zich tegen:

• extreme flexibiliteit
• onbelast bijklussen
• jobs zonder sociale bescherming

“Alleen een job met voldoende werkzekerheid, scheiding tussen werktijd en vrije tijd en een volledig belast loon mag meetellen.”

3 - Conclusie

Het congresboek Iedereen werkt! is een pleidooi voor een samenleving waarin alle arbeid telt, waarin welvaart eerlijker verdeeld wordt, waarin gemeenschappen sterker staan, en waarin mens en planeet centraal staan. GroenPlus toont dat alternatieven bestaan voor het huidige neoliberale groeimodel en formuleert 14 concrete resoluties om die omslag mogelijk te maken.

Blader hier door het verslagboek