Home | actie | Zomerwandeling Groen!Plus in West-Vlaanderen dag3
lettergrootte aanpassen
Zomerwandeling Groen!Plus in West-Vlaanderen - dag3
Op smokkelpad met Philippe Mingels
Menen - Vandaag bezoeken we het grensstadje Menen. Maar we kiezen ook het smokkelpad. En 's avonds leren we, na een lekkere kaas en wijn, ook
het nieuwe werkwoord 'bundanoonen' kennen.
Als we naar de lucht kijken, ziet het er vandaag niet zo goed uit. Men heeft regen voorspeld en die dreigt er ook aan te komen. Voorzien
van de nodige beschutting trekken we richting Menen, de grensstad waar SP-a voorman Gilbert Bossuyt de plak zwaait.
We landen bij stadsmuseum 'Het Schippershof', waar gids Claudine ons opvangt.
Vroeger passeerde hier, met een bocht, een Leie-arm en zaten we tegelijk op de grens met Frankrijk. Even verder belanden we op de vroegere vestingen, die
de stad moesten beschermen tegen allerhande invallers. Onder de vestingen zaten kazematten waarin het geschut stond opgesteld. Sommige van die kazematten
bestaan nog steeds en worden door de Menenaars als garage of opslagplaats gebruikt.
Een andere arm van de Leie is niet dichtgegooid, maar er passeren ook geen schepen meer. Niet te verwonderen, want de sluis wat verderop kan slechts schepen tot
300 ton versassen. Het raderwerk dat de sluisdeuren moest tillen, oogt anders nog wel mooi.
Aan de overzijde van het stuk Leie ligt het Franse Halluin op een eiland. De naam roept herinneringen op aan Heer Halewijn, wiens kasteel daar zou gestaan hebben.
We keren op onze stappen terug en Paul Pataer, die vandaag op bezoek is, stelt ons voor aan auteur Willy Spillebeen die voor zijn deur een luchtje schept.
Menens stadhuis, historisch maar hypermodern
Gids Claudine loodst ons doorheen een stukje gerestaureerde kazematten. De Hollanders bouwden ze bovenop oudere uit de tijd van Vauban, de
beroemde bouwmeester van Lodewijk XIV. Vervolgens stoten we door naar het centrum. Stadhuis en omgeving vormen een merkwaardige eenheid. Enerzijds een reeks grote
historische gebouwen, anderzijds een hypermodern stadhuis. Of beter gezegd: een geslaagd samengaan tussen oud en nieuw. De voorzijde dateert van net voor de Franse
Revolutie, de achterzijde was ooit de residentie van een hoogwaardigheidsbekleder. Tussen beide werd recent een eigentijds verbindingsstuk aangebracht. Voor het
schilderwerk -alles steekt in verblindend wit- is niet op een borsteltje verf gekeken. In 2007 werd het hele complex in gebruik genomen. Sindsdien telt het ook heel wat bezoekers.
Het middagmaal gebruiken we in 'Allegro', het dienstencentrum van het Menense OCMW. We krijgen er kip met sla en frieten op ons bord. Tijd voor een siësta is er
niet, want om 14h staat een roodblonde Philippe Mingels ons in Rekkem op te wachten voor een kilometerlange voettocht langs smokkelpaden en vroegere grensposten.
Mingels is een tijdlang gemeenteraadslid geweest voor Agalev en geboren en getogen in Menen. Terwijl hij geregeld zijn lang rosblond haar uit zijn gezicht
wegveegt, legt hij ons uit hoe er vroeger gesmokkeld werd. Aan het stuk Leie dat we eerder bezochten, werden zelfs smokkelhonden ingezet, die pakken tabak
opgebonden kregen en zo van het Belgische Menen naar het Franse Halluin overzwommen.
Onze wandeltocht brengt ons bij de vroegere grensovergang, vóór Schengen een plaats waar de douane controles uitvoerde, nu alleen nog een grote parkeerplaats
waar het internationaal vervoer pleistert of overnacht.
Iemand merkt op dat het er in Rekkem allemaal nogal rommelig uitziet. Bij Philippe lijkt een gevoelige snaar geraakt. Hij bevestigt meteen het totaal gebrek
aan ruimtelijke ordening. Ver van Brussel verwijderd is het hier bon ton dat iedereen zijn goesting doet. Wie in zijn leven nooit een koterij heeft neergepoot, is geen echte Rekkemnaar!
Tsjeven en sossen
Toen hij nog gemeenteraadslid was, kwamen de klachten over bouwmisdrijven dikwijls bij hem, in plaats van bij de schepen van ruimtelijke (wan)orde terecht. De schepen
zelf was ofwel een partijgenoot -meestal een SP-er- of een tsjeef die de zaak liever blauwblauw liet. De eerste wilden ze niet lastigvallen, de tweede zou hun zaak toch nooit behartigen.
We verpozen even op een terrasje. Tot dan toe heeft het nog niet of nauwelijks geregend. Als we opnieuw tussen de landerijen lopen, vertelt Philippe ook nog over zijn
ervaringen als kind, in een stad die tussen arm(er) en rijk(er) verdeeld was.
Zo waren er (en zijn er nog steeds!) de wijken Plaetse en Paradijs. In de eerste woonden de beter gesitueerde CVP-ers, terwijl in het Paradijs het armere
werkvolk -klandizie van SP- huisden. Kinderen van de Plaetse gingen naar het college, de andere naar het atheneum. Als kind van de Plaetse koos Philippe voor het
atheneum. Het leverde hem een boel verwijten op en op school kwam hij vervolgens kinderen tegen die hij in Rekkem nooit ontmoet had!
We maken nog een ommetje langs Stichting Ons Erfdeel, het levenswerk van Jozef Deleu. Ons Erfdeel wil de cultuur van Vlaanderen en Nederland in het buitenland bekendmaken
en de culturele samenwerking tussen de Nederlandssprekenden bevorderen. Het witte gebouw, omringd door bomen, ligt in volle veld.
'Ik bundanoon, jij bundanoont, wij bundanoonen'
Na een smakelijke kaas- en wijntafel in 'Ter Gracht' vergast Philippe Mingels ons nog op een powerpoint waarvan we het thema eerst niet goed begrijpen.
Jaarlijks worden wereldwijd miljarden liters water meegezeuld in plastiek flessen. Geen (of nauwelijks) leidingwater, maar duurbetaald bronwater dat er zou moeten
voor zorgen dat we ons goed en gezond voelen.
In Bundanoon, een Australisch stadje van 2.500 inwoners, kregen ze dat in de gaten en na wat gebrainstorm werd besloten om het dure bronwater in flessen een halt
toe te roepen. Ze hadden daar ook goede redenen voor, want niet alleen vormen de lege flessen wereldwijd een gigantisch probleem, zelf moesten ze ook nog betalen
voor het bronwater dat ze in eigen omgeving gratis voor het scheppen hadden.
Het is inderdaad zo dat slechts 20% 'gerecycleerd' wordt. Niet tot nieuwe petflessen, wel tot allerhande nevenproducten. Daartegenover staat dat 80% gewoon 'verdwijnt'. Niet
zo lang geleden ontdekten zeelieden en wetenschappers twee enorme kunststofeilanden in de oceaan. Ze zorgen er niet enkel voor vervuiling, maar tasten op termijn ook de
kwaliteit van het zeewater aan.
In Australië kregen de bewoners van Bundanoon de populaire TV-presentator John Dee mee. Ze begonnen te bloggen en startten een Facebookpagina op Faceboek.
Onder het motto dat iedereen recht heeft op drinkbaar water, weigeren ze doelbewust het dure bronwater en consumeren principieel leidingwater. Het werkwoord
'bundanoonen' moet zo snel mogelijk in woordenboeken en encyclopedieën worden opgenomen.
Philippes betoog komt weliswaar goed over, maar iedereen is moe. Na de uitreiking van een oorkonde -een eerste stap naar de erkenning van 'bunganoonen' in
Vlaanderen? -verdwijnt iedereen snel naar zijn kamer. Voor vandaag is het genoeg geweest.
