Home | thema's lettergrootte aanpassen Pensioenen als schild tegen
bestaansonzekerheid
Het pensioendebat is laaiend
actueel.
Verschillende rapporten wijzen op een
afbrokkeling van de sociale bescherming in België. Sommigen
lijken zich hierbij neer te leggen. Maar met 1 op 7 Belgen die
arm is, met een leefloon en sommige uitkeringen onder de
armoedegrens, is het voor mij overduidelijk dat het keren van
deze trend een belangrijke beleidsuitdaging moet blijven.
De hoogte van de wettelijke pensioenen is een probleem. Door
gebrek aan welvaartsvastheid erodeerde het stelsel. De regering
stimuleerde een verschuiving naar de aanvullende pensioenen, de
facto een sluipende privatisering. De recente inhaalbeweging voor
de laagste pensioenen is nog onvoldoende. Bovendien moeten we ook
oog hebben voor de groeiende kloof tussen het laatste loon en de
beperkte hoogte van gemiddelde en hogere pensioenen. Een verdere
inhaalbeweging voor de hele wettelijke pijler is nodig, maar niet
evident in tijden van vergrijzing. Dat vraagt budgettaire
keuzes.
Zestig jaar na het sociaal pact moeten we de financieringsbasis
van de sociale zekerheid durven verbreden. Ook inkomens uit
vermogen - die de afgelopen 60 jaar sterk zijn gestegen - zullen
een grotere bijdrage moeten leveren. Een Pensioenpact kan niet
anders dan ook een debat zijn over solidariteit en
rechtvaardigheid, zowel voor de hoogte van pensioenen als voor de
financiering.
We moeten ook de scheefgroei tussen de drie pensioenpijlers
durven aanpakken. Terecht stelt Perl dat
privé-pensioensparen een gebrek aan solidariteit vertoont.
Onderzoek van prof. Berghman maakte dat overduidelijk. Mensen met
hogere inkomens hebben én een hoger wettelijk pensioen,
én een groepsverzekering (tweede pijler), én geld om te
sparen in de derde pensioenpijler, én een eigen woning
(vierde pensioenpijler). Pensioensparen fiscaal aanmoedigen is
een Mattheüseffect in het kwadraat. Diezelfde
belastingsmiddelen gebruiken om de eerste pijler te versterken,
zou de zekerheid van iedere gepensioneerde ten goede komen. Dus
ja, het is hoog tijd om de fiscale stroom naar de sterkste
inkomensgroepen te herbekijken. Vernieuwend zou zijn moesten we
enkel een beperkte fiscale aftrek voorzien voor pensioenfondsen
die ethisch beleggen. Dan stimuleert de fiscale aftrek op zijn
minst een duurzame economie.
Moeten we het debat over de pensioenleeftijd aangaan? Ja en neen.
De kloof tussen wettelijk en werkelijk pensioen is vandaag nog
groot. De meeste mensen stoppen met werken voor hun 60ste. Dat
verander je niet door de pensioenleeftijd op te trekken naar 67
of verder. De pensioenleeftijd verhogen is dan een vorm van
inlevering waarbij mensen minder pensioen krijgen. Maar wordt het
geen tijd om de ganse loopbaan te bekijken? In plaats van verder
te bouwen op het halfslachtige generatiepact met een focus op het
einde van de loopbaan hebben we nood aan een meer ontspannen
spreiding van arbeid over de hele loopbaan. Ieder debat over
langer werken is eenzijdig zolang mensen tussen de 30 en de 50
kreunen onder de combinatiedruk van arbeid en gezin. Geef mensen
meer tijdsrechten om arbeid te spreiden tijdens de loopbaan in
functie van kinderen of opleiding, alvorens langer werken en
hogere pensioenleeftijd als piste in het debat te openen.
We mogen tot slot het debat over de vergrijzing niet beperken tot
de pensioenen, hoe belangrijk ook. Voor wie géén eigen
woning heeft, vreten de sterk gestegen huurprijzen een steeds
groter deel van het pensioen op. Om mensen op hun oude dag een
waardig inkomen te garanderen, moeten we niet alleen het
wettelijk pensioen versterken, maar ook de federale huurwet
aanscherpen en voldoende woonzorginitiatieven uitbouwen. Om
ouderen zorgzekerheid te kunnen bieden moeten we werk maken van
een versterking van de zorgverzekering. En wat we nog niet
hoorden in het communautaire opbod: moeten we die Vlaamse
zorgverzekering niet uitbreiden tot het hele land?
Kortom: er is meer dan stof voor een pensioendebat als stap naar
een Pensioenpact. Als de aanslepende regeringsonderhandelingen
(eindelijk) aan het sociale luik toekomen, weten we misschien of
en hoe oranje-blauw het vergrijzingsdebat wil aanpakken. Voor mij
is solidariteit versterken en bestaansonzekerheid tegengaan de
enige mogelijke invalshoek om welk debat dan ook aan te gaan.
Wouter De Vriendt, Kamerlid Groen!
Groen! vraagt inhaalbeweging voor
pensioenen en zorgwoningen
Antwerpen L.O. - Groen!Plusvoorzitter Hugo
Van Dienderen en OCMW-raadslid Dirk Geldof kozen RVT "Hof ter
Schelde" uit als plek om meer aandacht te vragen voor ouderen.
Elvira Wagemans (87), ooit medestichter van Agalev Antwerpen,
speelde gastvrouw.
