Home | Het revolutionaire in de Europese Eenmaking
lettergrootte aanpassen
Het revolutionaire in de Europese Eenmaking
Mevrouw de Voorzitter van het Vlaams Parlement,
Dames en Heren,
Tegen doemdenkers en cultuurpessimisten mag je zeggen :
wie had er in 1939 en tijdens de laatste oorlog met zijn
slagvelden, concentratiekampen en plat gebombardeerde
steden ook maar durven denken dat Fransen, Duitsers,
Italianen en Beneluxers, die elkaar gehaat, gevreesd, verwenst
hadden, kort na die oorlog, ondenkbare dingen
zouden doen, o.a. op voorstel van de R. Schuman.
Na de kreten van Adolf Hitler en Mussolini de minzame
woorden van Schuman, die het haalde.
De gewezen vijanden kwamen samen om om samen te werken
aan de Europese eenmaking, aan de oprichting van instellingen,
aan de afschaffing van grenzen, aan een gemeenschappelijke
politiek, aan een monetaire unie. Alles perfect ondenkbaar in 1939.
Maar het meest ondenkbare was iets anders. Duitsers, Fransen,
Italianen, Belgen kwamen samen in commissies en parlementaire
vergaderingen niet alleen om te praten, te overleggen, adviezen
uit te brengen, maar ook om te beslissen en te stemmen,
niet over alleen over verdragteksten, maar ook over wetten,
Europese wetten, richtlijnen met kracht van wet, over
bovennationale Europese afdwingbare rechtsregels, waarop
burgers en bedrijven zich konden beroepen voor de rechters.
Dit is het meeste revolutionaire in de Europese eenwording.
In openbare meertalige vergaderingen wordt bovennationaal
democratisch wetgevend werk verricht.
Nooit werd de nationale staatsoevereiniteit zo
aan banden gelegd. Meer nog. Voor velen is elke uitbreiding van
de bevoegdheden van het meertalig EP een vooruitgang.
Contrast. Elders streeft men naar meer bevoegdheden voor
eentalige parlementen.
Ook de fractievorming in het EP is in zekere zin revolutionair.
Alle fracties zijn multinationaal en meertalig. Het debat gaat tussen
de grote ideologische families, niet tussen naties. In het EP
heeft men een feeling voor nuttige en onnuttige conflicten.
Een strijd tussen socialisten en liberalen kan nuttig
zijn en de Europese integratie in de hand werken. Een
conflict tussen Fransen en Duitsers kan desastreus zijn. De
Europese constructie is nog broos. Het Europa van de rechters
bestaat dat van de democraten slechts voor een deel.
Van de democraten verwacht men Fingerspitzengefühl.
Er bestaan in het EP Europese politieke fracties,
maar er bestaan nog steeds geen Europese politieke partijen
met Europese programma’s, Europese woordvoerders en
kandidaten. Zonder Europese transnationale partijen zijn de
Europese verkiezingen geen echte Europese verkiezingen.
Zonder Europese partijen hebben de burgers geen
mogelijkheid een Europees beleid te steunen of af te straffen.
Als de kiezer geen invloed kan uitoefenen op de politiek van de
EU kan hij zich bij de zaak niet betrokken voelen en zal Europa
veraf blijven. Er wordt geklaagd over gebrek aan belangstelling
voor de EU – politiek, die steeds belangrijker wordt. Het vormen
van echte Europese partijen en het debat tussen deze partijen
over de toekomst van ons continent zal Europa dichterbij brengen,
dichter dan de mooiste informatiecampagnes. Europese transnationale
partijvorming verlangt inspanningen en offers. Er moet macht
worden afgestaan aan bovennationale Europese partijinstanties.
Welke politieke familie heeft de kracht en neemt het voortouw?