Home | actie | Elektromagnetische straling: voorrang voor gezondheid
lettergrootte aanpassen Elektromagnetische straling: voorrang voor gezondheid
was het thema van het lentecolloquium van Groen!Plus op vrijdag 19 maart 2010.
De Breugelzaal van het Vlaams parlement was goed gevuld met ruim 60 aanwezigen. Mannen en vrouwen van alle leeftijden kwamen luisteren naar en meedenken met
vier sprekers met kennis van zaken en met in hun achterhoofd het belang van kinderen en dus van onze toekomst.
Even duidelijk het terrein afbakenen: elektromagnetische straling (EMS) omvat een zeer ruim stralenspectrum; het colloquium handelde over een deel hiervan,
namelijk de microgolven, zoals geproduceerd in de gelijknamige ovens, maar vooral in de zendmasten en mobiele GSM-telefoontoestellen, met een golflengte tussen 0,1 mm en 10 cm.
Na de verwelkoming door voorzitter Hugo Van Dienderen, kwam M-C getuigen over de gezondheidsproblemen die ze ondervindt in haar appartement
op de 15de verdieping, 80 meter verwijderd van een zendmast. Deze problemen verdwijnen spontaan als ze een tijdje van huis weg is. Asbestproblemen werden ook
jarenlang miskend; de situatie is vergelijkbaar. Na heel veel gesukkel heeft een dokter de diagnose gesteld: straling verstoort de hersenfuncties en sommige mensen
zijn daar gevoeliger aan dan anderen.
EMS is een stille moordenaar.
Als hoofd van de afdeling kinderoncologie van het UZ- Leuven heeft Stefaan Van Gool de drievoudige taak van onderzoek, opleiding en patiëntenzorg. Hij volgt van
zeer nabij ook het onderzoek van collega's en zegt dan ook te spreken in naam van alle kinderartsen. Dat er een effect is van EMS op moleculen, cellen en dierlijke weefsels
wordt algemeen aanvaard maar de correlatie met ziekten in het complexe biologische systeem dat wij "mens" noemen niet. Het is moeilijk bewijsbaar omdat er weinig proefpersonen
zijn en zoveel nevenfactoren die ook effect kunnen hebben. Ook al wordt aangetoond dat EMS schade veroorzaakt aan DNA, aan moleculaire en cellulaire functies, aan bloedcellen,
zaadcellen …, professor Van Gool moet besluiten dat de relatie tussen EMS en ziekten niet ondubbelzinnig causaal bewezen is, maar dat ze wel relevant is. Enkele voorbeelden
van resultaten uit onderzoek in bestraalde cellen: ongewone genetische wijzigingen, ongebruikelijke opstapelingen van stoffen, vreemde Ca-signalen als start voor allerlei
reacties. Onderzoek in muizen toont aan dat de hersenbarrière voor albumine wordt doorbroken door blootstelling aan straling. Worden mensen ziek? Eén van de weinige onderzoeken
met 15 vrijwilligers toont aan dat er verstoring is in de hersenen, het gehoor en in de balans tussen de verschillende zenuwsystemen. Uit andere onderzoeken werd een effect
vastgesteld op de immunologie. Vorm en functie van de zaadcellen wijzigt bij iemand wiens GSM vaak in de broekzak zit en uit Scandinavisch en Brits onderzoek is gebleken dat
bij kinderen met dergelijke vaders de kans op leukemie verhoogt. Een speekselkliertumor is zeldzaam, maar komt vaker voor langs de kant waar men tegen de GSM praat. Buurtbewoners
van masten kennen verhoogde slaapstoornissen, Alzheimer, ADHD,
Kunnen we terug? Moeilijk wellicht, maar waarom niet? Er zijn voorbeelden uit het verleden waarbij campagnes en nieuwe wetgeving samen met nieuwe investeringen tot
resultaten geleid hebben: roken, asbest, alcohol, zon, Zie bijlage.
Discussie: Het is belangrijk de grootte van de blootstelling weer te geven want de straling van de GSM-telefoon is inderdaad gevaarlijker dan die van de GSM-mast.
Er is geen discussie dat in de EU het aantal gevallen van leukemie toeneemt. Wat wordt er aan gedaan? De Hoge Gezondheidsraad en het Ministerie van Volksgezondheid hebben
een werkgroep opgericht maar het is een zeer moeilijke "multifactoriële" discussie.
Misschien is dit te wijten aan ons complex land met heel veel activiteit, maar ook in Scandinavië stijgt het aantal leukemiegevallen en hersentumoren.
Jan Allein is coördinator van de Werkgroep Beperk De Straling. Voor Jan is de belangrijkste vraag: hoe worden de burgers geïnformeerd? We leerden wat
ribbeldijen zijn en hoe je er weer vanaf geraakt, maar ook dat de normen voor toegelaten straling opgemaakt zijn door technici zonder medische opleiding. De norm
verwijst enkel naar opwarmingseffecten als gevolg van straling en de modelmens is een grote homogene emmer water waarbij het hoofd dan tussen de 3 en 5 liter daarvan
uitmaakt. De norm houdt bovendien geen rekening met gezondheidsstatus noch leeftijd. Er is dus geen kindnorm! De stralen van masten en GSM's zijn geen gewone
sinusoïden; het zijn gepulste stralen, pakketjes energie met een bepaalde golflengte die de ruimte worden ingestuurd. De werkgroep pleit dan ook zeer sterk voor het
toepassen van het voorzorgsprincipe. Want dergelijke gepulste straling komt niet voor in de natuur. Het is een zeer recent fenomeen waaraan de mens zich in zijn
evolutie (nog) niet heeft kunnen aanpassen. Het is dus logisch is dat er ongemakken optreden. Ondertussen verwachten mensen wel dat ze overal en in alle omstandigheden
kunnen bellen. Er is dus dringend nood aan een maatschappelijk debat en in dat debat stelt de werkgroep als streefdoel voorop:1. Stralingsnorm Immissie (niet emissie)
0,6V/m; 2. Geen basisstations wifi en DECT in of rond de scholen, ziekenhuizen en rusthuizen; 3. Geen draadloos internet op de werkvloer; 4. Geen GSM-gebruik op het
openbaar vervoer; 5. Geen wifi in treinen.
Nuttig weetje: de opbrengst van de zendmast voor de eigenaar van de locatie wordt geschat op € 7000/3 antennes/jaar. Zie bijlage.
Roger Pauly, voorzitter van de Gezinsbond, stelt dat de welvaartstaat wel het lot van de mensen globaal verbeterd heeft, maar vraagt juist daarom naar extra aandacht
voor kinderen. De Bond vraagt de Kindnorm want, wat veilig is voor kinderen, is veilig voor iedereen. Ook het voorzorgsprincipe is belangrijk, namelijk waar onzekerheid is, hanteert
men de normen die de twijfel overstijgen. Pauly verbreedt het verhaal naar een maatschappelijk geheel met een veelheid aan psychische en emotionele aspecten van EMS-smog, want elke
elektrische stroom veroorzaakt elektromagnetisme, over voedselveiligheid, verkeersveiligheid, buiten spelen, armoedebestrijding, … De huidige dominante maatstaf is hard economisch
met de focus op wat men van een kind verwacht en weinig aandacht voor wat het kind is, wat zijn belang is. Het gezin is meer dan ooit de bevoordeligde leerschool voor alles. Onze
samenleving wordt gestuurd door commercialisering en deelt mensen in in actieven en niet-actieven, afhankelijk of men al dan niet een betaalde job heeft buitenshuis. Kinderen worden
via de kinderopvang al vroeg ingeschakeld in het uurrooster van de ouders. Vanaf de lagere school moeten kinderen presteren op school, voor ballet, muziek, sport, tekenen, …Veel
kinderen ondergaan een liefdevolle verwaarlozing doordat ze op hun wenken bediend worden. Dit stoort het proces van hun normale ontwikkeling van het verlangen naar iets, het wachten, …
De hele wereld komt in het gezin terecht. Ouders verliezen hun greep.
Nooit voorheen kreunde de maatschappij onder zoveel pijnpunten die de welvaartstaat zelf creëert en voedt. De crisis is niet enkel economisch, maar ook ecologisch. Er is de crisis
van het milieu, de economische samenhang, waarden & moreel besef, het zingevingskader, bezieling & levenstevredenheid, onzekerheid …
Maar we komen op een keermoment. Waar we naar toe gaan kun je merken aan de tendensen die wijzen op een verschuiving naar het immateriële, het sociaal-emotionele. Dit leeft
heel sterk bij mensen. We zijn geëvolueerd van een agrarische naar een industriële samenleving en gaan nu richting kennis en informatiemaatschappij. Het aantal mensen
dat minder wil werken en meer tijd maken voor zorgtaken groeit. Er is geen feitelijke scheiding tussen het materiële en immateriële.
Discussie: welke raad kan de gezinsbond geven aan ouders met kinderen met een GSM-verslaving? Wat doet de gezinsbond voordat er potten gebroken zijn? De gezinsbond
geeft veel opvoedingsondersteuning. De VRT moet besparen en bespaart op kinderprogramma's waardoor kinderen meer naar de VTM-programma's gaan kijken met reclame voor …GSM's.
De vijfminutenregel, die reclame verbood in de periode van 5 minuten voor en na de kinderuitzendingen, is ongedaan gemaakt onder druk van VTM, ondanks de vraag van de Gezinsbond
op het behoud ervan.
Hermes Sanctorum, Vlaams volksvertegenwoordiger van Groen! en wetenschapper.
Volgens een arrest van het Grondwettelijk hof kunnen de gewesten normen opleggen. De federale normen zijn vernietigd en het Brussels en Waals gewest hebben
decretaal eigen normen vastgelegd. Vlaanderen heeft er momenteel geen. Het Vlaams parlement heeft op 7 januari 2009 unaniem een resolutie goedgekeurd met de
aanbeveling naar de regering om snel werk te maken van een norm van 3V/m en op termijn te streven naar een norm van 0,6V/m. te streven. Ondertussen werkt de
bevoegde minister Schauvliege aan een norm van 3V/m per antenne. Dit kan voor ons niet: de 3V/m moet voorlopig de totaalnorm per zendlocatie zijn. Hermes heeft
samen met collega Dirk Peeters op 10 februari 2010 hiertoe een voorstel van decreet ingediend, houdende de bescherming tegen de eventuele schadelijke effecten en
de hinder van niet-ioniserende stralingen.
Uit zijn eigen wetenschappelijk onderzoek gaf Hermes ons nog mee dat het met EMS is zoals met dioxines. Ze zijn vermoedelijk gevaarlijk voor de mens maar nog nooit
werd er een dodelijk slachtoffer erkend te wijten aan dioxines. Want hoe bewijs je het eenduidige verband? Zie bijlage hier in pdf
Discussie: de vraag naar totaalnormen wordt herhaald, maar hoe meet je immissie-totaalnormen? Hoe leg je ze op? Hoe controleer je ze? Volgens Rudi Van Damme
van de Belfortgroep, met Gezond BoerenVerstand! Waarom zijn er zoveel antennes nodig? Zijn die enkel nodig voor de telefonie? Er zijn voor- en tegenstanders van de stelling
dat je beter af bent met veel kleinere antennes dan met enkele grote. Degelijke info naar de burgers is het allerbelangrijkste.
EMS op de werkvloer. Wie kan metingen doen? Een vakbondsverantwoordelijke antwoordt dat hieromtrent weinig kennis ter beschikking is maar dat elke werknemer recht
heeft om metingen te vragen. Er zijn wel veel charlatans met nepoplossingen op de markt. Wat nu concreet? Waar kan je naartoe? Er moet een erkenning gebeuren van
EMS-gevoelige personen. Besluit: nog werk aan de winkel.
Gyde Knebusch, bestuurslid van Groen!plus en promotor van deze namiddag, voegt enkele bedenkingen toe: EMS heeft ook invloed op fauna & flora (bijen, koeien, kamerplanten, ..).
De vele antennes dragen ook bij aan de opwarming van de aarde. Dat microgolfstralen ook inwerken op onze biologie wordt toegepast door militairen op burgerbevolking. De vereniging
ICNIRP heeft in tegenstelling tot wat ze graag laten geloven geen UNO-statuut. Andere technieken dan EMS zijn mogelijk maar onvoldoende onderzocht. Gyde eindigt met een eerbetoon
aan de mensen die geleden hebben onder de straling, die nu lijden en nog zullen lijden.
En met een drankje, aangeboden door het parlement en de Groen!fractie in de zuilenzaal van het Vlaams parlement wordt nog uitgebreid nagepraat.
verslag: Cecile Sillis
De milieuorganisatie Argus maakte een degelijk stralingsdossier. Hier klikken.
