Home | actie | Groene pluimentochten 2010_dag 4
lettergrootte aanpassen
Stop geen lieveheersbeestje in een stekkendoos!
Genk/Bokrijk - Vandaag verkennen we een stukje van het Nationaal Park Hoge Kempen. Ranger Jan Van Reusel is er onze gids en toont ons aan hoe ook natuur 'gemaakt' wordt. Op
de middag hebben we afspraak in het gloednieuwe Lieteberg, een van de 5 'toegangspoorten' tot het Nationaal Park. Vera Dua zal er onze 5de Groene Pluim uitreiken aan Ignace
Schops. Schops is ook in het buitenland bekend door zijn jarenlange inzet voor de biodiversiteit.
Vannacht heeft het flink geregeld en dat heeft buiten sporen nagelaten. De bospaden liggen er nog nat bij en er hangt een lichte nevel boven het gras. De koeien weiden
rustig verder en gunnen ons geen blik. Vandaag hebben we afspraak met Jan Van Reusel, gedreven natuurbeschermer en 'ranger' -zeg maar: een van de gastheren- in het Nationaal
Park Hoge Kempen. Voor we hem tegen het lijf fietsen, krijgen we eerst nog een flinke rit langs het Albertkanaal voor de wielen. We realiseren ons plots hoe groot Ford
Genk is. Aan de overzijde van het kanaal liggen de grauwe staalfabrieken van ALZ, sinds enkele jaren onderdeel van Arcelor Mital.
Wanneer we terug het bos induiken neemt Linda 'la Montventouse' geregeld het voortouw. Ze lijkt zich wel voor te bereiden op een beklimming van de beruchte molshoop uit de Tour de France.
De wondere vallei van de Zypbeek
Samen met Jan Van Reusel staat Rik Carmen ons op te wachten voor een bezoek aan de vallei van de Zypbeek. (Gisteren kregen we ook al het bezoek van Mia
Goelen en Greet Van Opstal, die een nachtje bleven slapen. Ook Anjes Dierens en Joan Pepermans doken plots op in de kinderboerderij van Kiewit!)
De Zypbeek is slechts een klein onderdeel van het uitgestrekte Park Hoge Kempen. Toch vormt ze een belangrijk onderdeel van een weldoordacht plan om de natuur
een kans te geven, in plaats van ze tegen te werken. Hier is een te rijke bovengrondlaag afgeschraapt om de onderliggende, arme zandgrond een nieuwe kans te
geven. Daardoor ontstaat beetje bij beetje een andere vegetatie. Jan legt ons ook het ontstaan van de Hoge Kempen uit. Onder het zand schuilt grind, afkomstig uit
het Maasbekken. In een proces van eeuwen is daar zand bovenop gekomen. De Antwerpse Kempen missen deze ondergrond, vandaar het verschil in benaming.
Tijdens onze wandeling stuiten we geregeld op (kwel)water. Door in te grijpen in de natuur wil men ook de watertafel verhogen die o.a. door grindwinning sterk verlaagd is.
Investeren in leefmilieu 'werkt'
Het Nationaal Park Hoge Kempen is het eerste in Vlaanderen. In de States en elders bestonden ze al vele tientallen jaren, maar in ons kleine landje had men
er nooit over nagedacht. Tot Ignace Schops het idee ging bepleiten bij Vera Dua, op dat moment minister van Leefmilieu. Dua zelf noemde haar ontmoeting met
Schops een van de meevallers uit haar beleidsperiode. Hij was haar komen opzoeken en blijkbaar hadden zijn inzicht en vooruit-ziendheid haar terstond overtuigd. Lokaal
lag de situatie wel enigszins anders. Daar werd nog altijd uitsluitend ingezet op industrialisering. Investeren in leefmilieu, dat was iets voor wereldvreemde natuurfreaks. Het
succes van het fietsknooppuntennetwerk zorgde evenwel voor een kentering. Natuur kon ook mensen aantrekken en inkomsten genereren.
Na een introductie door Johan Danen, spreekt Vera Dua een onvoorbereide laudatio uit. De enthousiaste manier waarop dit gebeurt, wijst er jaren na datum nog altijd op hoe innoverend
het plan voor dit eerste Nationaal Park moet geweest zijn.
Ignace Schoups zelf haalt een voorval uit zijn kinderjaren. Als kleine knaap ving hij ooit een lieveheersbeestje en stopte het in een stekkendoosje. Het beestje was nu zijn beestje,
dat hij dagelijks voerde met grassprietjes. Na enkele dagen moest hij al eens schudden om in het doosje beweging te zien. Uiteindelijk bleek het kevertje dood.
Voor de jonge Schops was het duidelijk: je kan de natuur niet tegenwerken, want dan loopt het fout af. Iets wat we trouwens de jongste jaren zelf kunnen vaststellen. Als je met de
natuur meewerkt, versterk je haar en bevorder je ook de biodiversiteit.
Nobelprijs voor Leefmilieu
Biodiversiteit werd Schops leitmotiv. Het maakte hem bekend tot in het buitenland. Vorig jaar ontving hij voor zijn werk en inzet de Goldman Environmental Price for Biodiversity, de officieuze Nobelprijs voor Leefmilieu!
Daar is de Pluim van Groen!Plus natuurlijk klein bier tegen. Maar sant zijn in eigen land, het heeft toch ook wel wat.
De uitreiking wordt besloten met een gemeenschappelijke drink en picknick in het nieuwe ontvangstcentrum. Ondertussen valt buiten de regen bij bakken uit de lucht. Wanneer de lucht is uitgeklaard loodst Jan Van Reusel ons nog rond in de onmiddellijke omgeving van de Lieteberg. Hij wijst o.a. op de Amerikaanse vogelkers die het bosareaal overwoekert. Destijds werd de heester geïntroduceerd als een soort brandscherm in de dennenbossen. Niemand vermoedde het onheil dat de kers zou aanrichten. Intussen is het kwaad geschied.
Anderzijds vindt men bijna geen jeneverbes meer terug in de bossen. Wat hiervan de oorzaak is, dient nog uitgeknobbeld. Voor wanneer de herintroductie?
Kwart na 4 nemen we afscheid van Jan en springen terug op de fiets. We willen immers geen tweede keer te laat komen voor het avondmaal in 'de Roerdomp'. De resterende 22km worden bijna afgelegd in een recordtijd. Er blijft zelfs nog 20' over!
