Home | actie | Peilen naar de kern van het Groene Denken lettergrootte aanpassen Peilen naar de kern van het Groene Denken Berchem - Hugo Van Dienderen nam het initiatief, Groene Senior Ludo Dierickx gaf de aanzet en twee jongeren, Sara Geets en Waldo Dewaele, peilden met hem en met andere "groene zoekers" naar de kern van het groene denken. Een nuttige bezigheid in tijden "dat iedereen er voor gaat" en er zo genaamd "klaar voor is", maar waarin we dagelijks vaststellen dat de concurrentie ons thema's afsnoept en er naar de kiezer mee uitpakt. Opmerkelijk: Paul Perniaux (Ecolo) en echtgenote woonden als gast de bijeenkomst bij. Zoeken dus naar de samenhang en de verantwoording voor onze groene boodschap en hoe we die aan een ruimer publiek kunnen duidelijk maken. Ludo Dierckx schreef er een boek over, maar boeken -tenzij ontspannend- worden tegen-woordig niet meer gelezen. Dan maar de kern eruit gehaald en ter discussie voorgelegd aan een geïnteresseerde achterban. Het zoeken en vinden van de kernidee moet het groene denken overzichtelijk en samenhangend maken. Het debat is in elk geval nuttig. In de klassieke economie worden alle bijdragen tot welvaart uitgedrukt in geld. Of nog preciezer: in de in geld uitgedrukte "ruilwaarde" van producten, producties en diensten. Het is een benadering die enkel "makkelijk" kwantificeerbare elementen opneemt bij de berekening van nationale en familiale welvaart. Moeilijk te becijferen, maar wel essentieel Tegenover deze simplistische waardebepaling van goederen en diensten plaatst de groene stroming -bewust, spontaan en vaak onbewust- vooral in haar acties het begrip "gebruikswaarde". Dit (vergeten) begrip slaat op het ware nut en de " echte " rijkdom die worden voortgebracht. Het conflict is fundamenteel. Het gaat niet om een " oplosbaar " belangenconflict, maar om een waarheidsconflict tussen de ecologisten en alle traditionele partijen. De groenen stellen dat de geld- en marktprijzen -het moment waarop vraag en aanbod elkaar ontmoeten- de échte waarde niet weergeven. Die prijzen houden bijvoorbeeld geen rekening met bij productie en consumptie teweeggebrachte minwaarden. Minwaarden omdat ze in het nadeel werken van de gezondheid, de natuur, de werkgelegenheid, de medemenselijkheid, de vrede, de planeet... Ook de optelsom van de jaarlijks betaalde geldprijzen, het BNP, geeft een onwaar beeld van de welvaart en het welzijn van een streek of een land. In de "gebruikswaarde" zitten echter vaak moeilijk in te schatten maatschappelijke en milieukosten vervat. Meteen stoten we op een van de problemen die onze boodschap bemoeilijkt. Hoe bereken je b.v. de uitputting van het visbestand, de terugloop van de oerbossen…? Het is echter niet omdat een bedreiging en een schade niet in geld te berekenen zijn dat ze geen rol mogen en moeten spelen in het wetenschappelijke en het politieke denken. Dit heeft te maken met wetenschapsfilosofie. Jongeren laten zich niet onbetuigd Dat jongeren eigen(tijdse) nuances aanbrengen aan het groene gedachtegoed, bleek uit het vervolg. Sara Geets zorgde voor een eerste reactie van Jong Groen! Met haar pleidooi voor soberheid knoopte ze onbewust (?) terug aan bij een van de grondprincipes van Agalev. Overigens, hoe verkoop je soberheid in een maatschappij die zich te pletter werkt, waarin alles gecommercialiseerd wordt en waarin de reclame voortdurend aanspoort tot consumptie? Is er voor een rechtvaardiger herverdeling van goederen niet meer nodig dan "consuminderen?" Waldo Dewaele wou de illusie bestrijden dat als de taart groter wordt iedereen daar beter van wordt. Ook de techniek alles zal niet alles oplossen. Naast economische, moeten we ook morele normen hanteren. Daarbij speelt de "filosofie van de eindigheid". Hier en nu proberen levensvragen oplossen in harmonie met de planeet. Dit houdt o.a. in dat we de economische productie terugschroeven en daarbij zorgvuldige keuzes maken. In het kader van een mondiale aanpak moeten we vrede stichten en armoede bestrijden door impulsen te geven voor zelfredzaamheid. Woord en wederwoord En dan gaf moderator Hugo Van Dienderen het woord aan de zaal. Ludo pikte als eerste in en onderlijnde dat we niet noodzakelijk voor soberheid gaan, maar welvaart en rijkdom in termen van gebruikswaarde moeten bekijken. Sara hield het erbij dat soberheid welvaart niet uitsluit. Waarna de term "gebruikswaarde" aan nadere precisering toe was. Jan Cuyckens vond dat die waarde erg kan variëren en toetste ze aan de eerder aangehaalde klassieke "ruilwaarde". Zo is de ruilwaarde van diamant erg groot, maar de gebruikswaarde eerder beperkt. Water is er (hier bij ons toch nog!) genoeg, dus de ruilwaarde is beperkt, de gebruikswaarde des te groter. Het zijn "herstelbare" producten die een grote gebruikswaarde hebben. Dit speelt niet enkel voor onze eigen ontwikkeling, maar ook voor de dingen die we naar ontwikkelingslanden exporteren. Wapens hebben een grote handels "ruil" waarde, maar een verderfelijke gebruikswaarde. Daarover moeten we ons bezinnen. "Allemaal goed en wel ", vond Elka Joris, "maar hoe krijgen we daar stemmen voor?" Volgde een pleidooi voor duidelijk uitgesproken ideeën in plaats van kreten als "we gaan ervoor". De Nederlandse verkiezingen hebben bewezen dat partijen met een klare boodschap succesvol waren. Ludo pleitte voor "tergend haalbare (parlementaire) voorstellen" en Manu Claeys besloot filosofisch: "We moeten onze successen en nederlagen ook evalueren en daaruit leren." Walter Decoene