Home | actie | interview
Hugo lettergrootte aanpassenGroen!Plus-voorzitter Hugo Van Dienderen
(Groen!)
‘Internet is kracht van
andersglobalisten’
Wanneer Hugo Van Dienderen (63) spreekt, zullen velen nog een
vertrouwde stem van het Radio-1 ochtendjournaal herkennen. Toch
is Van Dienderen al van 1987 van BRT 1-radio weg. Na een
parlementaire carrière voor Agalev in de periode 1987 tot
1999 is hij tegenwoordig de inspirator van de Groen!Plus
–seniorenbeweging.
Waar komt uw politiek engagement
vandaan? ,,Van in mijn studententijd was ik bezig
met de Noord-Zuidproblematiek. Don Helder Camera had gezegd dat
wie iets wilde doen voor de derdewereld, best in eigen land aan
een mentaliteitsverandering kon werken. Ik nam die oproep
ernstig. Ik woonde in die tijd in Brasschaat: samen met mijn
echtgenote richtte ik daar een van de eerste wereldwinkels op,
werkten we voor 11-11-11, de gemeentelijke raad voor
Ontwikkelingssamenwerking en een plaatselijke
Vaka-afdeling.’’
In 1975 ging u aan de slag bij de BRT. Was
dat uw manier om uw engagement te vertalen? ,,De openbare omroep stond voor
neutraliteit en onpartijdigheid. Ik kon daar dus niet zomaar mijn
boodschap kwijt. Wel heb ik in de jaren tachtig in heel
Vlaanderen in mijn vrije tijd debatten geleid over de
rakettenkwestie. Dat was zowat mijn specialiteit.
In die tijd deed ik het ochtendnieuws op de radio, samen met
Danny Hu é en Rudy Dufour. Dat was een zeer dynamisch team.
Het persoverzicht, dat ik ook jarenlang verzorgde, was toen
belangrijker dan nu. Het werd ook drie keer per dag
uitgezonden.’’
Vanwaar uw overstap naar de
politiek? ,,Mijn vrouw kwam in 1982 op voor de
Agalev-gemeenteraadslijst. Nadien werd ik gepolst of ik geen
kandidaat wilde zijn voor het parlement. Ik dacht dat ik mijn
ideaal en beroep beter kon combineren in de groene politiek dan
bij de radio. Ik stelde mij kandidaat en werd in 1987
verkozen.
Achteraf hoorde ik dat toenmalig BRT-administrateur-generaal Cas
Goossens had nagetrokken of mijn politieke sympathieën ooit
waren doorgeschenen in mijn bijdragen. Maar dat bleek niet het
geval.
Integendeel zelfs. Ik herinner me een interview waarin ik
André Bogaert van Vaka zo kritisch aanpakte dat dit mensen
uit de vredesbeweging schokte. Maar als je een dossier door en
door kent, helpt dat vaak om de juiste vragen te
stellen.’’
Heeft u de media ten goede of ten kwade zien
evolueren? ,,Ik herinner mij nog hoe
radiojournalisten aan eerste minister Gaston Eyskens vroegen of
ze alstublieft een vraag mochten stellen. Dat is gelukkig
veranderd. De kritische journalistiek kwam tot stand in de jaren
dat ik bij de omroep was. Die kritische reflex tegenover de macht
is gebleven en dat is een goede zaak.
In onze tijd begonnen wij ook journaals te maken die aangenaam
waren om naar te luisteren, met het nieuws dat de mensen het
meest interesseert voorop, met ooggetuigenverslagen en
dergelijke. Dat heel droge, waarbij geen woord te veel werd
gezegd, ging er wat af.’’
Een tendens die ertoe leidde dat een
tv-nieuws nu veertig minuten lang met bijzonder irrelevante
dingen wordt gevuld… ,,Bij de televisie zette die trend
inderdaad nog sterker door, waardoor men afgleed naar
‘infotainment’. Daarom houd ik meer van
radioberichtgeving die toch bondiger blijft.
Nieuwe technieken kunnen soelaas bieden. Met digitale televisie
selecteer je de items die je interesseren. En wie het brede
nieuws te langdradig vindt, kan op het internet met zijn vele
e-zines meer gespecialiseerde informatie bieden.
Het internet is voor het verenigingsleven een zegen. Het is de
kracht van de andersglobalisten, maar ook van een vereniging als
Groen!Plus.’’
Is de keerzijde van de medaille niet dat de
versnippering en de vereenzaming nog toenemen? ,,In het begin van de televisie gingen
mensen bij de buren naar tv kijken. Iedereen volgde hetzelfde
programma, dat onderwerp van gesprek was. Nu zit ieder almaar
meer voor zijn eigen scherm.
Daarom is een ontwikkeld middenveld nodig om mogelijke
vereenzaming tegen te gaan. Maar digitalisering en vereenzaming
hoeven geen synoniem te zijn.
Kijk maar naar het enorme succes van internetcursussen voor
senioren bijvoorbeeld. Het is belangrijk bij die generatie het
digi-analfabetisme tegen te gaan.’’
Domineert de ‘waan van de dag’
niet almaar meer het gewone nieuws? ,,Tijdens mijn acute ziekteperiode heb
ik een nieuwsvasten onderhouden. Ik las alleen een aantal bewust
uitgekozen magazines zoals
Le monde diplomatique of het kritische e-zine over buitenlandse
politiek Uitpers. Dat was leerrijk: je neemt afstand van de waan
van de dag en achteraf merk je dat je eigenlijk niets hebt
gemist.
Met de seniorenbeweging van Groen hou ik me sowieso minder met
dagjespolitiek bezig en werken we meer aan projecten op langere
termijn.
Men zegt wel dat de tijd van de grote verhalen voorbij zou zijn,
maar ik mis een diepgravend ideologisch debat over waar het naar
toe moet.’’
Hoe beoordeelt u de huidige politieke
verslaggeving? Legt die voldoende uit waar politici echt mee
bezig zijn? ,,De verantwoordelijkheid daar is
dubbel. Parlementairen moeten ernaar streven om met een breder
publiek te communiceren. Zelf heb ik ondervonden dat het niet
evident is daar tijd voor te maken, zeker niet in een kleine
fractie. Je moet van de ene vergadering naar de andere
commissie.
Af en toe maken radio en televisie werk van een blik achter de
schermen. Ik erger mij wel aan populistische commentaren of
beelden die focussen op hoe weinig volk er zit. Terwijl op dat
zelfde ogenblik vaak commissies aan de gang zijn waar de
verkozenen hun werk ernstig trachten te doen.’’
De media gelden als de ‘vierde
macht’. Overroepen? ,,Bij ons kennen we gelukkig nog geen
Berlusconi-toestanden. In Italië zag je wat er kan gebeuren
als iemand die de media controleert ook politieke macht begint op
te bouwen. Gelukkig lopen er bij ons nog geen media-eigenaars
rond met dergelijke ambities. In de praktijk beschikken de
redacties toch over een serieuze redactionele onafhankelijkheid
tegenover de eigenaars van de
productiemiddelen.’’
Staat de vertrouwelijke omgang tussen
Wetstraat-journalisten en politici neutrale verslaggeving niet in
de weg? ,,Het is nu eenmaal de taak van
journalisten aan primeurs te komen. Aan de andere kant is het ook
niet abnormaal dat politici van de media en hun contacten met
journalisten gebruik maken om hun agenda uit te voeren. Dat is
een spel van geven en nemen. Corrupt wordt het pas als daar
externe beloningen aan worden gekoppeld. In mijn ervaring is dat
niet het geval. De journalist moet in ieder geval zijn kritische
zin laten spelen. Ik merk wel dat het checken van de bronnen is
afgenomen onder de toenemende werkdruk en sensatiezucht. Daardoor
worden er meer flaters begaan. Men loopt gemakkelijker in
bepaalde spelletjes die politici opzetten om concurrenten
onderuit te halen.’’
Had u meer macht of invloed als politicus dan
als journalist? ,,Het spel tussen media en politiek is
een samenspel. Maar de macht van een journalist is zeker niet
absoluut. Ik had ongetwijfeld meer invloed als politicus. Ik ben
nog altijd blij dat dankzij mijn wetsvoorstel – het enige
dat het ooit tot wet schopte – tienduizenden een fiscaal
vrijgestelde fietsvergoeding krijgen. Dat heeft zeker het aantal
afgelegde fietskilometers enorm de hoogte ingejaagd. Zoiets kun
je niet realiseren vanuit de
journalistiek.’’
Was uw overstap naar de politiek achteraf
gezien een goede beslissing? ,,Absoluut. Ik heb daar nooit spijt van
gehad. Feit is dat het milieubewustzijn enorm is toegenomen. Van
de eerste rapporten van de Club van Rome begin jaren zeventig tot
vandaag is er veel veranderd. Het feit dat iedere partij nu een
uitgebouwd milieuhoofdstuk heeft, betekent iets. In die ontelbare
debatten kun je toch een overtuiging overbrengen. Voor mij blijft
het belangrijkste dat we de grenzen van ons ecosysteem leren
respecteren, teneinde het menselijke leven op onze planeet
mogelijk te houden.’’
U begon als idealist en u bent dat nog
altijd. Vindt u dat de wereld er sinds de jaren zestig tot nu op
vooruitgaat? ,,We moeten vaststellen dat de kloof
tussen Noord en Zuid ondanks alle mogelijke plannen van de
Verenigde Naties en de Wereldbank nog groter is geworden. Ook
inzake de ecologische uitbuiting van de planeet is het roer nog
niet omgegooid. Sociaal en ecologisch zijn we er niet op
vooruitgegaan. Hier en daar zijn er positieve tekenen. Zo zorgt
het verbod op drijfgassen in spuitbussen ervoor dat het gat in de
ozonlaag verkleint. Maar de Kyoto-norm om de opwarming van de
aarde tegen te gaan, die volgens wetenschappers nog veel te
beperkt is, wordt niet gehaald. De gevolgen van de opwarming van
de aarde dreigen groot te zijn. De eerste ecologische
vluchtelingen bestaan nu al. In eilanden in de Stille Zuidzee
zijn er boeren die hun akkers niet meer kunnen bewerken omdat het
zeewater hun akkers brak maakt.’’
Stemt u dat bitter? ,,De mens is een prachtig creatuur. Er
moeten veel extra-inspanningen gebeuren om te beletten dat de
mensheid haar eigen graf graaft. Daarom is het ijveren voor
duurzaamheid zo belangrijk. Ik denk dat de mens ook meer aandacht
moet geven aan spiritualiteit. Die moet hand in hand gaan met
ecologie om de planeet voor ons nageslacht te redden. Persoonlijk
zie ik dat alvast veel ouderen ecologisch bewuster leven en
spaarzaam met de dingen omgaan. Dat stemt me alvast
hoopvol.’’
Interview door Jan De Volder in het christelijk opinieblad
Tertio: http://www.tertio.be/
